Những Người Làm Chủ Số 1 Việt Nam

Sách Những Người Làm Chủ Số 1 Việt Nam - FAHASA.COM

Những Người Làm Chủ Số 1 Việt Nam, Đàm Linh

Về tác giả Đàm Linh 

Tên đầy đủ: Đàm Thị Ngọc Linh sinh năm 1990. Tốt nghiệp Đại học Ngoại Thương, hiện đang công tác tại Ngân hàng HSBC Việt Nam. Thường viết bài về kinh tế trên Báo Đầu Tư, CafeF.vn, Vietnam Financial Review… 

Nội dung chính 

Chúng ta sẽ được chiêm nghiệm những điều đáng quý của mười doanh nhân Việt Nam tiêu biểu. Mỗi người một vẻ, nhưng họ có những điểm chung là khát vọng, sự dấn thân, tinh thần học hỏi, sáng tạo và nhất là dốc toàn bộ trái tim và khối óc cho ngọn lửa đam mê của mình. Đây là những bài học hấp dẫn và hữu ích đối với thế hệ trẻ chúng ta. 

Phần 1 – Những người làm chủ số 1 Việt Nam 

TRƯƠNG GIA BÌNH với FPT 

Trương Gia Bình sinh năm 1956 tại Nghệ Tĩnh. Năm 1974, Trương Gia Bình được học bổng du học Liên Xô. Ở nước ngoài, anh cảm nhận và suy nghĩ: “Điều gì khiến một dân tộc anh hùng như Việt Nam khi ra thế giới bị khinh thường như vậy?”, “Chúng ta phải rửa nỗi nhục nghèo hèn”. 

Sau 11 năm học tập, với vốn kiến thức của một tiến sĩ toán lý của đại học Tổng hợp Moscow, Trương Gia Bình về nước với khát khao cống hiến, góp phần xây dựng Tổ quốc. Nhưng, những năm đó, 1986…, đất nước rơi vào khủng hoảng kinh tế, lạm phát cao kéo theo những hệ lụy vô cùng khó khăn. Những nhà trí thức như Trương Gia Bình không thể ứng dụng những kiến thức vào thực tiễn, cũng như không thể tự nuôi nổi bản thân. 

Nhưng nghịch cảnh chính là cơ hội nảy sinh ý tưởng: Trương Gia Bình thành lập nhóm Trao Đổi Nhiệt Chất, quyết thực hiện những hợp đồng kiếm tiền nuôi nhau làm khoa học. 

Các hợp đồng: “Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt về tải nhiệt”, “Hệ thống sấy” của nhà máy thuốc là Đồng Nai… Nhưng các hợp đồng này chưa phải là giấc mơ của họ. 

Đầu năm 1988, viện sĩ Nguyễn Văn Đạo ký với viện Hàn Lâm Khoa học Liên Xô một hợp đồng trao đổi thiết bị. Đây là cơ hội để nhóm Trao Đổi Nhiệt Chất nhận nhiệm vụ này. Trương Gia Bình nghĩ tới việc xây dựng tổ chức có tên riêng với tư cách pháp nhân phù hợp. Tháng 9.1988, Công ty FPT ra đời với Trương Gia Bình là giám đốc. 

Những ngày đầu, FPT hoạt động nhiều ngành để có tiền nghiên cứu công nghệ. Thời gian sau, Trương Gia Bình nghĩ: “Phải xuất khẩu phần mềm; người Ấn Độ làm được thì mình cũng làm được!”. 

Và, quyết tâm của trí tuệ Việt Nam đã ghi tên Việt Nam trên “bản đồ số” thế giới: chuyển đổi 1532 ứng dụng với giá trị 6,5 triệu đô la Mỹ đã được công ty dầu khí lớn của Malaysia đón nhận. 

Năm 1999, đoàn học sinh Việt Nam dự thi tin học quốc tế tại Thổ Nhĩ Kỳ đạt thành tích xuất sắc, khi trở về nước được FPT đón chào nồng nhiệt và từ đó trung tâm bồi dưỡng tài năng trẻ FPT ra đời. Đó là trường Đại học FPT, với tham vọng có một “vị thế toàn cầu”. 

Năm 2012, FPT đã gặt hái nhiều thành tích: Tổng doanh thu 15.350 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 2.407 tỷ đồng với 15 ngàn nhân viên trải khắp 14 quốc gia và 46 tỉnh thành trong nước. FPT nằm trong top 100 Nhà cung cấp phần mềm và dịch vụ hàng đầu thế giới, Top 500 doanh nghiệp phần mềm thế giới, giành giải vàng, bạc tại AICTA 2012, giải thưởng Nikkei 2013 châu Á. 

Trương Gia Bình là một nhà khoa học, là một nhà kinh doanh, một người bạn cởi mở; đồng thời là một người thầy vô cùng tận tâm và ưu ái giới trẻ. Đã gần 60 tuổi nhưng ông không chịu nghỉ ngơi, ông vẫn tham gia giảng dạy tại đại học Quốc gia Hà Nội; viện quản trị kinh doanh FPT, lặng lẽ đưa những con thuyền mơ ước của bạn trẻ Việt Nam đi xa hơn nữa. 

THÁI TUẤN CHÍ với Công ty Dệt Thái Tuấn 

Thái Tuấn Chí sinh năm 1963 trong một gia đình nghèo gồm 11 anh chị em. Họ chung sống trong một căn nhà thuê nhỏ xíu ven kênh rạch quận 4. Cha anh làm nghề bốc thuốc đông y, mẹ anh buôn bán nhỏ. 

Năm 14 tuổi, đang đi học, Thái Tuấn Chí phát hiện ra nhu cầu quạt cầm tay của những khán giả trong rạp hát. Anh trở thành người bán quạt rồi bán thêm các mặt hàng khác nữa. Đó là việc làm đầu tiên để anh có thu nhập giúp gia đình. Ngoài giờ học, anh lấy dép ở cơ sở sản xuất đi bỏ mối ở các chợ rồi dần chuyển qua các món hàng có giá trị hơn. 

Học hết phổ thông, anh nghỉ học để học nghề kim hoàn. Nhưng rồi anh phát hiện ra nhu cầu về gấm là rất lớn mà ta chỉ nhập gấm của Nhật và Hàn Quốc. Anh quyết định xây dựng một nhà máy dệt. 

Anh nghĩ, nhà máy phải có thiết bị hiện đại để sản xuất ra sản phẩm có chất lượng cao. Trước mắt, muôn vàn khó khăn anh phải vượt qua. Cuối cùng, tháng 4. 1996, nhà máy dệt Thái Tuấn được hình thành. 

Sản phẩm của Thái Tuấn đảm bảo đủ chất lượng để cạnh tranh với hàng ngoại nhập, nhưng thị trường vẫn chưa chấp nhận bởi tâm lý về sản phẩm có thương hiệu và hàng ngoại nhập. Thái Tuấn Chí quyết tâm lấy chất lượng làm nền tảng xây dựng thương hiệu Thái Tuấn. Anh nói: “Tôi quyết định in nhãn hiệu của mình lên biên vải, vì tự ái dân tộc và vì thương hiệu của mình”. Năm 1997, anh tài trợ và tham dự hội chợ triển lãm ở Cần Thơ. Gian hàng trung tâm của hội chợ “ngợp trời” áo dài Thái Tuấn, nườm nượp khách ghé thăm tới mức công ty hết sạch hàng. 

Chẳng bao lâu, Thái Tuấn đã trở thành Sao Vàng Đất Việt, Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao, Sản phẩm được yêu thích. Công ty nhận huân chương Lao động hạng 2 và nhiều bằng khen của chính phủ. Và đã là Tập đoàn cung cấp sản phẩm và dịch vụ thời trang hàng đầu châu Á. 

Thái Tuấn đã đạt được như vậy một phần là nhờ bản sắc văn hóa đặc biệt của công ty: Đó là sự cởi mở, môi trường thân thiện để nhân viên phát huy sự sáng tạo của mình. Lãnh đạo sẵn sàng lắng nghe ý kiến phản hồi của nhân viên, và nhất là Thái Tuấn Chí có riêng một cố vấn “can gián đại phu”. Đặc biệt, việc học tập được đề cao trong công ty. Để bù lại thời trẻ không đủ điều kiện học tập, Thái Tuấn Chí đã mạnh dạng tham gia khóa “phát triển kỹ năng lãnh đạo” tại Hoa Kỳ; hoàn tất chương trình mini MBA tại Pháp; tu nghiệp quản trị kinh doanh tại Nhật và thường xuyên tham gia các hội nghị hội thảo quốc tế. 

Triết lý sống của Thái Tuấn Chí đơn giản là theo đuổi ba chữ “Nhân – Tâm – Đức” và nó đã nguyện vào đời sống của công ty. Cho nên, nhiều người đã gắn bó với anh từ khi công ty mới thành lập cho đến hôm nay. 

CAO THỊ NGỌC DUNG với PNJ 

Cao Thị Ngọc Dung sinh năm 1957 trong một gia đình có truyền thống kinh doanh, ông nội cho đến ba mẹ đều là những doanh nhân nổi tiếng ở miền Trung. Nên, kinh doanh đối với Cao Thị Ngọc Dung trở thành máu thịt. 

Tốt nghiệp Đại học Kinh tế TPHCM năm 1983, chị được giao nhiệm vụ ở phòng kinh doanh Công ty Xuất Nhập Khẩu Quận 11; rồi Công ty Nông sản thực phẩm Phú Nhuận. Sau đó, chị được cử làm giám đốc công ty Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận (PNJ) với số vốn bạn đầu là 7,4 lượng vàng và 20 nhân viên. 

Song song với nhiệm vụ này, chị kiêm thêm giám đốc trung tâm tín dụng Phú Gia để giải quyết những đổ vỡ đang tiềm ẩn ở đây. Chị cùng một số thân hữu khác mạnh dạn thành lập Ngân hàng TMCP Đông Á. 

Chị xây dựng Công ty PNJ với trọng tâm trang sức là ngành chủ lực. Bản thân chị đã tìm đến các nước có thế mạnh về ngành công nghiệp kim hoàn để học hỏi kinh nghiệm. Chị đưa cán bộ chủ chốt đi đào tạo ở nước ngoài; thuê chuyên gia nước ngoài về đào tạo trong công ty. Chuyên gia Richard Moore Associate (Mỹ) giúp PNJ xây dựng thương hiệu nữ trang cao cấp CAO, chị cho nhập khẩu dây chuyền máy móc thiết bị đưa ngành nữ trang thủ công theo hướng công nghiệp hóa. 

Cao Thị Ngọc Dung chủ trương tiết kiệm chi phí, giảm giá thành, sản phẩm có trọng lượng nhẹ, mảnh, mỏng hơn, tinh xảo, sang trọng, đáp ứng yêu cầu kích thước, xây dựng mạng lưới phân phối, quảng bá sản phẩm. 

Trang sức vàng và trang sức cao cấp của PNJ cùng với DOJI cùng chiếm thị trường lớn nhất Việt Nam. PNJ được tổ chức Plimsoll (Anh) xếp hạng 16 trong 500 công ty trang sức lớn nhất châu Á. Cao Thị Ngọc Dung là Top 5 nữ CEO quyền lực, Top 5 doanh nhân xuất sắc. Cuối năm 2012, doanh thu của PNJ đạt 6.428,4 tỷ đồng, lợi nhuận 254,4 tỷ đồng. 

PNJ đạt được kết quả như vậy là vì có Cao Thị Ngọc Dung, một CEO bản lĩnh, quyết đoán, say mê trong công việc. Triết lý kinh doanh của chị là đặt chữ TÍN lên hàng đầu, theo chị, vì thiếu chữ TÍN là chết. Chị chủ trương “đặt lợi ích của khách hàng, của xã hội vào lợi ích của doanh nghiệp”. 

Tuy nhiên, sự nghiệp của chị Cao Thị Ngọc Dung không phải luôn mạnh mẽ tiến lên mà không gặp bất trắc. Chị nói: “Khi mới ra trường, tôi nhìn qua đôi mắt lý tưởng màu hồng. Nhưng sự ti tiện ở đâu, thời nào cũng có”. Năm 1989, Giám đốc công ty Nông sản thực phẩm Phú Nhuận bị bắt vì những lời tố cáo bâng quơ. Chị cũng bị liên lụy và đối mặt với sự điều tra. Chị khẳng khái: “Tôi không có tội, tôi người có học, tôi có lòng tự trọng…”. Sau khi giám đốc của chị vô tội, danh dự và uy tín của chị được phục hồi. 

Câu chuyện Minh Phụng – Epco, Đông Á cũng là một nạn nhân. Tỉnh táo không chưa đủ, chị còn phải có một bản lĩnh thép mới vượt qua được “cơn sóng” đó. 

Chị ứng phó nhanh, hiểu rõ những thủ đoạn của thương trường, dự báo chính xác những biến cố có thể xảy ra. Đó là những kỷ niệm, những dấu ấn khó quên của chị. 

Chị nói: “Cách đây 10 năm, vì căn bệnh ung thư, tôi đã thay đổi nhân sinh quan rõ rệt, từ đó biết chấp nhận cuộc sống”, “có nhiều tiền hay ít tiền không phải là vấn đề, mà việc mình sống thế nào, đã nỗ lực hết mình hay chưa, mới là điều quan trọng”. Sau tất cả khắc nghiệt của cuộc sống, chị nhận ra: “Bất trắc thì luôn ập đến, nhưng nếu mình biết cách đi xuyên qua nó, biết chấp nhận nó, thì có thể tìm ra con đường mới”. 

Vậy, chiến thắng chính mình và vượt qua nỗi sợ hãi bao giờ cũng là chiến thắng lớn nhất. 

PHẠM ĐÌNH ĐOÀN với Tập đoàn Phú Thái 

Phạm Đình Đoàn sinh năm 1964 tại Hà Tây. Năm 1987, Phạm Đình Đoàn tốt nghiệp Đại học Bách Khoa, được phân công làm việc ở Viện Công nghệ Thực phẩm. Anh trở thành một cán bộ chuyên môn giỏi. Năm 1989, anh được đi tu nghiệp ở Thái Lan 6 tháng, và năm 1993 tu nghiệp tại Pháp 9 tháng. Hai khóa học ngắn hạn này đã mở ra một bước ngoặc lớn trong sự nghiệp của Phạm Đình Đoàn. 

Anh nhận ra, ở nước ngoài tư nhân có thể xây dựng những tập đoàn quy mô và năng động. Anh cũng nhìn ra tiềm năng của “ngách” thị trường phân phối trong nước. Làm khoa học ở Việt Nam không có nhiều cơ hội, hơn nữa, nền kinh tế bắt đầu có những chuyển biến tích cực, cần chủ động “đi tắt, đón đầu”. 

Cuối năm 1993, công ty trách nhiệm hữu hạn Phú Thái ra đời với số vốn ban đầu là 3 ngàn đô la Mỹ mà anh đã chắt chiu và 10 nhân viên. Dù đã chuẩn bị nhiều mặt trước khi khởi sự, nhưng khó khăn là không thể tránh khỏi. Anh làm việc như một nhân viên giao hàng đồng thời như một nhà quản lý định hướng chiến lược hoạt động. 

Ở Tập đoàn Phú Thái (PTH), con người là yếu tố tạo nên sự khác biệt, PTH không ngừng đầu tư các khóa đào tạo trong nước và quốc tế cho đội ngũ nhân viên, tạo cho nhân viên một môi trường làm việc “3 trong 1” tức vừa là công ty, vừa là gia đình, vừa là trường học. 

Hiện nay, Tập đoàn Phú Thái đã trở thành một trong những tập đoàn hàng đầu Việt Nam trên lĩnh vực phân phối bán lẻ với các đối tác nổi tiếng như P&G, Dutch Lady, Philips, caterpillar… với 5 ngàn nhân viên, 200 ngàn đại lý trên toàn quốc, trực tiếp sở hữu chuỗi siêu thị B’s mart và các thương hiệu thời trang lớn như Owen, Winny. Tập đoàn được Nhà nước trao tặng huân chương Lao động hạng ba. 

Phạm Đình Đoàn từng là chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, phó chủ tịch hiệp hội bán lẻ Việt Nam, thường xuyên góp ý kiến đột phá với VCCI. 

Ngoài kinh doanh, Phạm Đình Đoàn còn tham gia chương trình theo kiểu “từ thiện tri thức, từ thiện kinh nghiệm” để giúp vực dậy tinh thần cho các bạn trẻ. 

Những gửi gắm dành cho giới trẻ được Phạm Đình Đoàn tóm tắt trong năm bài học: 

Thứ nhất, thay vì “đa dạng hóa danh mục đầu tư”, các bạn hãy tập cách “bỏ nhiều trứng vào một giỏ” và tập trung đầu tư vào mặt mạnh nhất của mình. 

Thứ hai, cần ghi nhớ nguyên tắc “20 trong 1”. Bên cạnh ý tưởng, kỹ năng, tâm huyết, kế hoạch khôn ngoan, cần có thêm những điều kiện khác nữa như nền tảng kiến thức, tinh thần, sức khỏe, tài chính, xã hội… Vì, từ ý tưởng đi tới thực tế là cả một quá trình dài mà chỉ có trải nghiệm mới có thể rút ra được. 

Thứ ba, nếu bạn muốn làm thầy người khác, hãy làm thợ trước đã, có như vậy bạn mới có thể tự tin, hiểu về công việc và chỉ huy người khác. 

Thứ tư, tuổi trẻ hãy nên tìm người đỡ đầu và dựa vào thế kẻ mạnh. Chủ động học hỏi những người đi trước, áp dụng có điều chỉnh những bài học của họ. 

Thứ năm, biết cam kết với bản thân mình. Có thể những lựa chọn của bạn không nằm trong đa số, nhưng nên nhớ, những ý tưởng sáng tạo, đột phá bao giờ cũng nằm trong thiểu số. Và khi mình nắm giữ những “tài sản” vô hình này, phải biết cách theo đuổi và cam kết, thậm chí là cam kết sống chết với nó. 

NGUYỄN HỒNG LAM với Ô-mai Hồng Lam 

Nguyễn Hồng Lam sinh năm 1957 tại Hà Nội. Năm 1974, Nguyễn Hồng Lam nhập ngũ và trở thành sinh viên học viện Kỹ thuật Quân sự. Tháng 7. 1975, anh sang Liên Xô du học ở Đại học Điện Ảnh Leningrad. 

Sau 6 năm học tập, anh tốt nghiệp loại xuất sắc, nhận hàm Trung úy. Anh trở về nước và được giao công tác tại xưởng phim Quân đội. 

Đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh; rơi vào khủng hoảng, lạm phát, cuộc sống vô cùng khó khăn, càng khó khăn người ta càng ít để tâm tới ngành điện ảnh. Sau nhiều cân nhắc, cuối cùng, năm 1990, anh quyết định “ra quân”. Anh kinh doanh vật liệu xây dựng, rồi năm 1992, anh kinh doanh tăm tre, làm tương. Thời gian này đang có “mốt” buôn qua biên giới, buôn tàu viễn dương, đã tích lũy được một số vốn đáng kể, anh lập doanh nghiệp Rồng Vàng tín dụng, cho các đối tượng đi buôn vay. Cuối cùng, anh bị mất sạch, rồi quyết tâm làm lại từ đầu. 

Khi tiếp cận với lĩnh vực hoa quả khô, anh nhận ra ngay tiềm năng của ngành nghề này. Anh bắt tay vào nghiên cứu việc chế biến ô-mai. Nghề dạy nghề, cộng thêm tính chịu khó, anh đã sáng tạo ra nhiều loại ô-mai mới, ngon, thu hút sự quan tâm của thị trường. Năm 1996, công ty ô-mai Hồng Lam được thành lập. 

Ở Hà Nội, các phố nổi tiếng về ô-mai là Hàng Buồm, Hàng Điếu, Hàng Đường. Hồng Lam quyết tâm chạy vạy mua cho được một căn nhà trên phố Hàng Đường để quảng bá ô-mai Hồng Lam dễ dàng và nhanh chóng hơn. 

Năm 2003, Công ty Hồng Lam đầu tư nhà máy sản xuất ô-mai quy mô công nghiệp, đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm HACCP, tiêu chuẩn ISO 9001, chứ không làm theo phương pháp thủ công truyền thống. 

Hồng Lam có thể điều chỉnh hương vị, mẫu mã, chủng loại cho sát và phù hợp với nhu cầu khách hàng. Điều khác biệt nữa ở ô-mai Hồng Lam là ở chỗ, anh đem hồn dân tộc, với hình ảnh về phố cổ, về Hà Nội vào sản phẩm. Ô-mai Hồng Lam là món quà truyền thống đậm đà chất kinh kỳ góp phần tạo nên nét văn hóa ẩm thực của người Tràng An. 

Hiện nay, ô-mai Hồng Lam sở hữu một nhà máy ở khu công nghiệp Quang Minh rộng 2 hecta với hơn 100 lao động. Công ty trực tiếp quả lý 15 cửa hàng ở Hà Nội và Hải Phòng, 14 quầy hàng trong BigC từ Hải Phòng đến Huế, Đà Nẵng. Năm 2011, Công ty đoạt giải Top Vietnam Service Product. 

“Câu chuyện ô-mai” của Nguyễn Hồng Lam, thực đã khiến không ít người tin rằng, dẫu là “quà vặt” nên chịu khó tìm kiếm thì vẫn luôn có “ngách thị trường” riêng, vẫn hoàn toàn có thể làm nên “chuyện lớn”. 

MAI KIỀU LIÊN với Vinamilk 

Mai Kiều Liên sinh năm 1953 tại Paris, Pháp. Ba mẹ của chị đều là bác sĩ tại Pháp. Năm 1957, gia đình Mai Kiều Liên về nước, đến 1970, chị được Nhà nước cử đi Liên Xô học ngành công nghệ chế biến thịt và sữa tại Moscow. 

Sau 5 năm học tập, năm 1975, Mai Kiều Liên về nước và được phân công về xí nghiệp Liên Hiệp Sữa Cà phê Miền Nam (tiền thân của Vinamilk) với cương vị kỹ sư sản xuất, rồi được bầu làm bí thư Đoàn Thanh Niên của công ty, sau đó về phòng kỹ thuật, rồi phó tổng giám đốc, năm 1992, chị được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc công ty. Giai đoạn này công ty gặp rất nhiều khó khăn vì thiếu vốn, thiếu nguyên liệu. Nhưng chị là “cây sáng kiến”, chị vừa giúp các dây chuyền chế biến tăng năng suất, chất lượng; vừa tạo nên phong trào thi đua cải tiến sản xuất sôi nổi. 

Mai Kiều Liên có cá tính quyết đoán và suy nghĩ cấp tiến của một trí thức được đào tạo bài bản đã lãnh đạo và vực dậy công ty: Để khắc phục nguồn ngoại tệ khan hiếm của công ty, chị đã bàn bạc cùng tập thể lãnh đạo liên kết với các công ty xuất nhập khẩu, tiêu biểu là Seaprodex, dùng ngoại tệ xuất khẩu, thương thảo mua trực tiếp nguyên liệu từ các nhà sản xuất ở Ba Lan với giá rẻ hơn. Từ đó mở rộng sản xuất, vượt chỉ tiêu, tăng vốn tự có, các nhà máy bắt đầu hồi sinh. 

Nhà máy sản xuất sữa bột Dielac mà Vinamilk đã tiếp quản từ 1975 không thể hoạt động vì hồ sơ và bản vẽ kỹ thuật chủ cũ đã mang theo. Sau khi khảo sát, Mai Kiều Liên đã đề xuất phương án để đội ngũ cán bộ Việt Nam tự phục hồi. Chị tin tưởng sâu sắc vào trình độ của đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Cuối cùng, chỉ với 200 ngàn USD cộng với chất xám của các nhà khoa học, nhà máy sữa Dielac đã được phục hồi và hoạt động có hiệu quả, thay vì phải bỏ ra hàng triệu đô la Mỹ để thuê chuyên gia nước ngoài. 

Càng khó, chị càng quyết tâm sáng tạo nhiều hơn. Vinamilk tự mình phát triển và lớn mạnh. Với chị, muốn có sản phẩm đi đầu trên thị trường thì phải luôn phải sáng tạo. 90% ý tưởng mới của Vinamilk xuất phát từ chính “thuyền trưởng”. 

Hơn 200 sản phẩm sữa, từ phân khúc cao cấp cho đến các dòng sản phẩm cải thiện, tăng cường sức khỏe, chăm sóc sắc đẹp, phát triển thể chất và trí tuệ cộng đồng. Công ty mở rộng và phát triển thị trường trong nước đồng thời tìm kiếm thị trường khác trên thế giới. Sản phẩm của Vinamilk đã vươn ra 16 nước trên thế giới, trong đó Vinamilk thắng áp đảo ở thị trường Irak. 

Mai Kiều Liên đã quyết liệt đưa ra chính sách về việc chủ động tạo nguồn nguyên liệu, phát triển hệ thống trang trại và đàn bò riêng của công ty. Nông dân được ưu đãi mua cổ phần với 70% mệnh giá, nếu không có tiền mua thì được công ty bảo lãnh vay vốn để mua. 

Tính nhân văn của người đứng đầu doanh nghiệp cũng thể hiện trong chiều sâu phát triển cộng đồng. Vinamilk vì một thế hệ “mắt sáng dáng cao”, “vươn tầm cao Việt Nam”, gần 19 triệu ly sữa trao tặng cho trẻ em; học bổng Vinamilk ươm mầm tài năng trẻ Việt nam và các hoạt động từ thiện khác. 

Năm 2012, Vinamilk cán mốc 1,3 tỷ đô la tương đương 1% GDP. Vinamilk đã đạt Top 200 doanh nghiệp xuất sắc nhất khu vực châu Á. Nhận các danh hiệu cao quý của Nhà nước, của các Tạp chí chuyên môn và của các Tổ chức quốc tế. Mai Kiều Liên đạt Top 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á, là anh hùng lao động và nhiều danh hiệu cao quý khác. 

Phương hướng của Mai Kiều Liên và tập thể lãnh đạo Vinamilk thể hiện nhiều tham vọng: Vinamilk sẽ trở thành tập đoàn đa quốc gia và sẽ đạt doanh thu 3 tỷ đô la, sẽ có những trang trại để tự túc 40% nguyên liệu vào năm 2017. Mai Kiều Liên bảo: “Khi đã thống nhất trong lãnh đạo rồi thì cứ thế mà làm, không quay đầu”. 

LÝ NGỌC MINH với Gốm sứ Minh Long 

Lý Ngọc Minh sinh năm 1953 tại cái nôi gốm sứ Bình Dương. Cha anh mất sớm, nhưng hình ảnh của cha say sưa lọc men đã ám ảnh anh từ nhỏ. 

Lý Ngọc Minh nghỉ học từ rất sớm, và anh nung nấu giấc mơ làm một cuộc “cách mạng” cho đồ gốm sứ quê hương mình. 

Năm 1968, Lý Ngọc Minh 16 tuổi, được mẹ giao cho 2 lượng vàng để khởi sự giấc mơ của mình. Sau 2 năm miệt mài nghiên cứu, năm 1970, anh cùng người bạn mở công ty Minh Long. 

Ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp, Lý Ngọc Minh đã xác định mục tiêu làm việc của mình là vì đam mê chứ không phải vì kiếm tiền. 

Thiên nhiên Việt Nam hùng vĩ, truyền thống văn hóa Việt Nam tươi đẹp, con người Việt Nam nhân hậu đã thổi vào tâm hồn anh một tính cách nghệ sĩ, thể hiện qua các hoa văn, kiểu dáng thoang thoảng những câu ca dao, tục ngữ mang dáng dấp của một Việt Nam nên thơ. Tình yêu gốm sứ, tình yêu quê hương đã trở thành động lực giúp anh liên tục sáng tạo. Anh nói: “Tôi muốn giới thiệu một Việt Nam thu nhỏ với bạn bè năm châu”. 

Anh muốn sản phẩm của Minh Long phải đạt chất lượng cao, theo kịp xu hướng thị trường, nên anh đã lên đường “du học” khắp thế giới để tìm kiếm công nghệ mới nhất, chất lượng nhất. 

Kỹ thuật nung ở nhiệt độ cao 1380 độ; việc ứng dụng công nghệ 3D tạo không gian 3 chiều; áp dụng một số kiến thức vật lý; cái tiến cách xây lò truyền thống để lửa cháy đều… đã tạo cho sản phẩm Minh Long có chất lượng nổi bật bởi độ trắng trong, bóng, mỏng nhẹ và không có tạp chất. 

Sản phẩm Minh Long đạt tới đỉnh cao không biên giới, không thời gian. Nổi tiếng ở hội chợ Frankfurt (Đức) và vinh dự trở thành tặng phẩm cho các sự kiện ngoại giao cấp quốc gia. Minh Long cũng rất chú ý thị trường trong nước, gần gũi với người tiêu dùng về giá thành mà vẫn đảm bảo chất lượng. 

Minh Long đạt cúp Sen Vàng 2010, đạt giải thưởng châu Á Thái Bình Dương 2011, đã cho ra đời các sản phẩm mang tính chất sản vật quốc gia như cúp Hồn Việt, cúp Rồng Việt, chén Ngọc Thăng Long. 

Lý Ngọc Minh được vinh danh “Top 50 người Tiên Phong 2012”. 

Có thể nói sự phát triển của Minh Long hôm nay là một quá trình “chiến đấu” liên tục bởi Tài và Tâm. Minh Long đã trở thành niềm tự hào số một trong các dòng sản phẩm Việt Nam có thể bước ra sánh vai với bạn bè thế giới. 

ĐÀO HỒNG TUYỂN với Đảo Ngọc Tuần Châu 

Đào Hồng Tuyển sinh năm 1954 tại Quảng Ninh. Khi nhập ngũ, anh tham gia Đoàn tàu Không số trên biển, phụ trách vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Nam. 

Chiến tranh kết thúc, anh tiếp tục tham gia quân tình nguyện trên chiến trường K, rồi cùng đồng đội nhận nhiệm vụ chuyển thi hài liệt từ Campuchia về nước. 

Sau khi về nước, với một ít tiền trợ cấp, anh quyết định chuyển ngành. Anh chọn Sài Gòn để thực hiện ước mơ của mình. Bước đầu ở Sài Gòn, anh sống lang thang như một thanh niên bụi đời, làm bất cứ việc gì, từ dọn chuồng heo đến phục vụ, cũng chịu nhiều cay đắng, nhưng anh cần công việc để nuôi quyết chí “phải làm giàu”. 

Thời gian sau, Đào Hồng Tuyển làm việc cho một con tàu dân sự phục vụ cho tàu nước ngoài. Khi có thêm chút tiền, anh làm quen và lọc ra danh sách những người làm khoa học và kỹ thuật do chế độ cũ đào tạo, cùng họ nghiên cứu, chế tạo trong các nhà xưởng bỏ hoang với sắt thép và phế liệu sau chiến tranh. Rồi anh xây dựng các nhà máy, xí nghiệp nước giải khát, phân bón, bánh kẹo… Năm 1988 anh tham gia xây dựng siêu thị Sài Gòn. 

Biết được khả năng của anh, Trung ương Đoàn mời anh làm Phó tổng giám đốc công ty xuất nhập khẩu, đây là cơ hội để anh đến được Singapore, Úc để học tập và nghiên cứu thêm. 

Khi cơ chế mở cửa, Đào Hồng Tuyển nghỉ làm việc Nhà nước, anh mở công ty bánh kẹo, xuất nhập khẩu. Công việc đang phát triển mạnh mẽ ở phía Nam, năm 1997, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh mời anh ra làm cố vấn và gợi ý anh đầu tư vào Tuần Châu. Đào Hồng Tuyển phát hiện ra tiềm năng của hòn đảo này, nhưng vì khủng hoảng khu vực đang diễn ra, các nhà đầu tư nước ngoài đã rút lui. Anh nắm cơ hội, suy thoái đã đến đáy và anh quyết tâm thực hiện dự án. Anh xây dựng con đường vượt biển dài 2km, rộng 25m để kéo Tuần Châu gần lại với đất liền và để đánh thực tiềm năng của nó. Nhiều người cho anh là kẻ điên rồ. 

Anh trực tiếp chỉ huy công trường, gần 3 năm, hàng triệu mét khối đất đá đã được đổ xuống biển. Cuối cùng, 8.2.1999, con đường ra đảo chính thức được hoàn thành. 

Anh nghĩ: “Phải làm cho Tuần Châu đẹp hơn, hấp dẫn hơn và nhân văn hơn”: Bãi tắm nhân tạo dài 4km, Vườn ẩm thực Việt Nam, Câu lạc bộ biểu diễn cá heo, Cung trình diễn vũ điệu nhạc nước, Hệ thống du thuyền… Anh đã biến Tuần Châu thành Ngọc Châu. 

Anh thành lập công ty TNHH Âu Lạc để có điều kiện giúp đỡ những cựu chiến binh Đoàn Tàu Không Số. Công ty anh đã tham gia nhiều hoạt động giúp đỡ người nghèo, anh đã đóng góp 1 triệu đô la hỗ trợ người dân Nhật Bản bị sóng thần tàn phá vì anh nghĩ Nhật Bản đã giúp Việt Nam rất nhiều qua vốn ODA. 

Tập đoàn Tuần Châu là Top 100 Sao vàng Đất Việt; được giải thưởng The Guide Award và rất nhiều bằng khen. Bản thân Đào Hồng Tuyển đạt Doanh nhân tiêu biểu 2009-2010, được tặng nhiều kỷ niệm chương và bằng khen. 

Điều gì đã giúp Đào Hồng Tuyển đạt được thành quả như vậy? Theo anh, đó là tri thức, đó là khoa học và kỹ thuật. Anh nói, thương trường là chiến trường không có súng, ở đó, tri thức vẫn là thứ quyết định. Vốn vô hình là trí tuệ sẽ làm ra vô số cái hữu hình (tiền bạc, nhà cửa, đất đai…), nhưng vốn vô hình không thể mua được. Vì thế, anh biết trí thức của chế độ cũ để lại là nguồn lực quý giá. Anh đã từng bảo lãnh những người vượt biên bị bắt bởi anh biết họ có tài. Công việc này rất nguy hiểm, nhưng anh vẫn làm vì anh tin mình làm đúng. Nhà xưởng bỏ hoang, sắt thép phế liệu sau chiến tranh, cán bộ kỹ thuật chế độ cũ anh đã biến thành công nghệ sản xuất. 

Làm thế nào để khai thác nguồn lực đó, quản lý được hàng ngàn công nhân, đó chính là tri thức tổng hợp và phẩm chất thủ lĩnh. Ai có được những tố chất đó sẽ là người thành công. 

ĐẶNG LÊ NGUYÊN VŨ với Cà phê Trung Nguyên 

Đặng Lê Nguyên Vũ sinh năm 1971 tại Khánh Hòa. Năm 1979, gia đình anh chuyển lên sinh sống ở Đắc Lắk. Năm 1987, lúc anh 16 tuổi, bố anh mất, gia đình lâm vào cảnh khó khăn, anh phải đi làm để kiếm tiền đi học. Năm 1992, anh nhập học trường Y Đại học Tây Nguyên. Đang học năm thứ ba trường Y, Đặng Lê Nguyên Vũ nhận ra mình đã “lộn chỗ”, không mê nghề y này, anh quyết định nghỉ học. Mẹ anh đã khóc như mưa, cố gắng thuyết phục. Nhưng anh cho rằng, thà chịu mất 6 năm trường y còn hơn sẽ tiếc đã biến cuộc đời mình thành vô dụng. Anh cương quyết lên Sài Gòn tìm người chú họ. Anh tin tưởng tuyệt đối rằng anh không đi ăn mày, anh chỉ đi xin người khác một cơ hội, khiến anh không nản lòng. 

Đến Sài Gòn, người chú họ khuyên anh cứ từ từ vì anh còn rất trẻ, hãy trở về Ban Mê Thuột hoàn thành chương trình học rồi hãy hay. Vâng lời, anh trở về hoàn tất tấm bằng y khoa. Không làm bác sĩ, anh quyết tâm muốn chế biến ra loại cà phê ngon nhất và xuất khẩu ra thị trường thế giới. Anh biết, Buôn Mê Thuột có loại cà phê Robusta ngon nhất thế giới, là trung tâm cà phê của Việt Nam, thế mà người nông dân trồng cà phê của mình vẫn nghèo khổ. Trong lúc những quốc gia không trồng một cây cà phê nào mà họ vẫn hưởng lợi từ cà phê nhờ công nghệ chế biến, đóng gói… vì cà phê Việt Nam chỉ xuất thô. 

Nhiều người cho rằng anh là “thằng điên hạng nặng”, nhưng có ba người bạn “cảm” được giấc mơ thương hiệu của anh và đồng ý giúp đỡ. Anh đến đại lý thu mua cà phê đề nghị họ cho anh mượn vài ký cà phê, anh rang rồi đi bỏ mối các quán. Thấy anh là người đàng hoàng, khát khao nên đã tạo điều kiện. 

Tháng 8.1996, cửa hàng cà phê Trung Nguyên đầu tiên ra đời, tất cả các khâu rang, xay cho đến chế biến chỉ diễn ra trong gian nhà gỗ 2,8m2

Đến nay, 2012, doanh thu của Trung Nguyên 200 triệu đô la Mỹ, sản phẩm có mặt tại hơn 60 quốc gia trên thế giới. Cà phê chồn Legendee trở thành Đại sứ Ngoại giao văn hóa của Bộ ngoại giao. Anh đã được vinh danh Vua cà phê, Top 50 Người Tiên Phong 2012, anh đã sáng lập quỹ Khơi nguồn sáng tạo và đã nhận nhiều danh hiệu cao quý khác. 

Tuy đã đạt được những thành quả như vậy, nhưng anh vẫn mang trong mình những ước mơ khác. 

Hàng ngàn năm rồi, nông dân Việt Nam vẫn nghèo khổ, vẫn lạc hậu. Trong lúc đó ta xuất khẩu gạo, cà phê, chè, hồ tiêu… Trong giai đoạn biến đổi khí hậu hiện nay và sắp tới, nhu cầu đang tăng lên, nông nghiệp chính là “quyền lực mềm”, nhưng Việt Nam không nắm được quyền lực đó để điều khiển cuộc chơi. Vậy, ta phải làm lại vấn đề lớn này. 

Làm sao năng suất nông nghiệp tăng lên 10 lần, 20 lần, đó là tiềm năng. Trí thông minh của người Việt Nam để làm gì? Thực tế, có quốc gia khó khăn hơn ta nhiều lần nhưng họ đã làm được. 

Riêng cà phê, nó là “mỏ vàng đen tái tạo”, nhờ công nghệ, đóng gói, trình bày, kể chuyện. Biết cách, nó sẽ là nguồn tài nguyên bền vững cho quốc gia. 

Đối với thế hệ trẻ, anh gửi gắm: 

Các bạn trẻ bây giờ có nhiều điều kiện hơn thế hệ trước rất nhiều: công nghệ có dây, không dây, cơ hội học tập, giao lưu quốc tế, khả năng tiếp cận các nguồn lực tài chính, thị trường… Nhưng điều cốt lõi là hoài bão, ý chí, tinh thần và khát khao phải mạnh. 

Phải “nghó nghiêng toàn cầu” để thấy nhiều bài học quý giá ở chung quanh, biết lấy những bài học quốc tế để xử lý tốt những vấn đề căn bản của mình. Phải coi tri thức, học hỏi, tìm hiểu là niềm vui sống. Phải học suốt cả cuộc đời vì không bắt kịp thời đại thì bị đào thải là tất yếu. 

Và khi tư duy thay đổi thì cuộc sống thay đổi. 

GIẢN TƯ TRUNG với Trường Pace 

Giản Tư Trung sinh năm 1974 tại Nghệ An. Anh học cấp 3 tại Nha Trang rồi học Đại học Kinh tế Sài Gòn. Anh hoàn tất chương trình Thạc sĩ tại Geneva, sau đó là nghiên cứu sinh dài hạn tại London (Anh). 

Giản Tư Trung bắt đầu kinh doanh khá sớm, thăng trầm và gắn bó với cơ sở nhựa Chợ Lớn. Sau đó, anh làm chuyên gia tư vấn tại ba hãng tư vấn và kiểm toán hàng đầu thế giới, rồi về làm việc tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ở Hà Nội. 

Cuối cùng, Giản Tư Trung nhận ra rằng, nghề giáo và nghiệp giáo dục là hợp với bản chất của mình nhất. Anh cùng cộng sự sáng lập trường PACE – trường chuyên biệt dành cho doanh nhân, với “sứ mạng” góp phần định hình một nền kinh thương mới tại Việt Nam. 

PACE luôn đề cao giá trị thực học, phi bằng cấp từ khi thành lập từ 2001 đến nay, trường đã triển khai hàng ngàn khóa học, với 110 chương trình đào tạo cho hơn 80 ngàn cán bộ lãnh đạo, giám đốc, doanh nhân của các công ty, tập đoàn, các tổ chức trong và ngoài nước. Trường cũng đã tổ chức hoạt động hội thảo quốc tế với những “bộ óc hàng đầu” thế giới tham gia. Trường đã xây dựng tủ sách Doanh Trí đồng thời góp sức nghiên cứu chuyên sâu về giáo dục qua việc khai lập Viện IRED với chủ trương giáo dục khai minh để có một xã hội văn minh. 

Giản Tư Trung là Ủy viên Hội đồng điều hành Hội giáo dục so sánh châu Á, thành viên Hội Nghiên cứu giáo dục quốc gia Hoa Kỳ. Ông đạt giải thưởng “Nhà lãnh đạo trẻ toàn cầu” do diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) trao tặng năm 2013. 

Giản Tư Trung cho rằng, con người khai minh là phân định được “ai là ai”, “cái gì là cái gì” và “Tôi là ai”. Theo anh, chỉ có một con đường duy nhất để mỗi người có thể trở thành con người khai minh đó là con đường “thực học”. Do vậy, sách hay, sách quý sẽ có một vai trò quan trọng và tiên phong trong công cuộc canh tân giáo dục và khai minh xã hội. 

Anh nói, dù làm chủ hay làm thuê, làm sếp hay làm lính, làm quan hay làm dân, làm thầy hay làm thợ… tất cả đều không quan trọng. Điều quan trọng là làm cái gì mà mình giỏi nhất, phù hợp với cái chất của mình nhất và tạo ra giá trị nhiều nhất. 

Hãy hình thành được cái chính mình, cái chính mình này thiêng liêng lắm. Đó chính là văn hóa – nền văn hóa cá nhân! Đó là thứ/những giá trị làm nên ai đó hay cái gì đó là thứ mà vì nó, hay để bảo vệ nó, người ta sẵn sàng hy sinh mọi thứ khác. Bởi lẽ, văn hóa không chỉ là thứ giúp con người ta không bị rơi xuống “vực sâu”; nhận ra và rời xa cái xấu, cái ác, mà còn là thứ giúp con người ta vượt qua “đèo cao”; vượt qua mọi khó khăn, nghịch cảnh để hướng đến cái đúng, cái đẹp. 

Ngày nay, sự hội nhập sâu rộng khiến cho những khủng hoảng trong giới trẻ trở nên nặng nề hơn. Và nhiệm vụ của người trẻ, không phải chỉ quan tâm đến chuyện vượt khủng hoảng, mà còn phải làm sao nghĩ cách để khủng hoảng như thế không xảy ra nữa. Bởi bên cạnh những bài toán được đặt ra, thời điểm khủng hoảng thế này cũng là cơ hội để người trẻ nhìn lại mình, vì “thay đổi đến từ TÔI”. 

Phần 2 – Nhìn ra thế giới 

TOP 20 NGƯỜI GIÀU NHẤT THẾ GIỚI NĂM 2013 

Người đứng đầu Top 20 là Carlos Slim Helu và gia đình thuộc công ty America Movil với tài sản 73 tỷ USD. Người xếp cuối danh sách của Top 20 này là Larry Page thuộc công ty Google với tài sản 23 tỷ USD. 

Tổng tài sản của 20 tỷ phú chiếm 0,0366% GDP toàn thế giới năm 2012. 

XIN THẦY HÃY DẠY CHO CON TÔI 

(Bức thư nổi tiếng gửi Thầy giáo) 

Xin Thầy hãy dạy cho con tôi những điều: 

1. Không phải tất cả mọi người đều công bằng, đều chân thật. Nhưng cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp thì đâu đó sẽ có con người chính trực. 

2. Một đồng đô la do công sức mình tạo ra quý giá hơn nhiều so với 5 đô la nhặt được. 

3. Biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng. 

4. Phải biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất, lại là những kẻ dễ bị đánh bại nhất. 

5. Thấy được thế giới kỳ diệu của sách cũng như có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về những bí ẩn của cuộc sống. 

6. Biết lắng nghe và sàng lọc những điều nghe được. Đối xử dịu dàng với những người hòa nhã và cứng rắn với những kẻ thô bạo. 

7. Biết cách mỉm cười khi buồn bã và biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt. 

8. Biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy. 

9. Có thể bán cơ bắp và trí tuệ với giá cao nhất, nhưng không bao giờ bán trái tim và tâm hồn mình. 

10. Biết khoanh tay làm ngơ trước đám đông gào thét nhưng đứng thẳng bảo vệ điều cháu cho là đúng. 

11. Xin thầy hãy dịu dàng với cháu, nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì cháu cần sự thử thách để rèn luyện. 

12. Cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân để có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại. 

STEVE JOBS ĐỌC DIỄN VĂN TẠI ĐẠI HỌC STANFORD 

Câu chuyện thứ nhất: 

Tôi chưa bao giờ có bằng đại học. Đây là lần tôi tiếp cận gần nhất với một buổi tốt nghiệp. 

Vậy, vì sao tôi bỏ học? Vì toàn bộ số tiền tiết kiệm của bố mẹ tôi phải dồn vào trả học phí cho tôi, tôi thấy việc đó không hề hiệu quả. Tôi bắt đầu bỏ những môn học bắt buộc mà tôi không thấy hứng thú và chỉ đăng ký học môn tôi quan tâm. Tôi đã bỏ học và quyết định chỉ đăng ký vào lớp dạy viết chữ để tìm hiểu họ làm điều đó thế nào. Đây là môn học nghệ thuật và mang tính lịch sử mà khoa học không thể nắm bắt được và tôi thấy nó thật kỳ diệu. Việc cố gắng theo đuổi niềm đam mê và thỏa mãn sự tò mò của mình là vô giá. Tôi không có suất trong ký túc xá nên tôi ngủ trên sàn nhà của bạn bè, đem đổi vỏ chai nước ngọt lấy 5 cent để mua đồ ăn. 

Nhưng 10 năm sau, khi chúng tôi thiết kế máy Macintosh mọi thứ như trở lại trong tôi. Nếu tôi không bỏ học, tôi có lẽ sẽ không bao giờ tham gia lớp nghệ thuật viết chữ và máy tính Mac có lẽ không có được hệ thống phông chữ phong phú như hiện nay. 

Vậy hãy tin rằng, các dấu chấm, các sự kiện trong cuộc đời bạn về mặt này hay mặt khác sẽ ảnh hưởng đến tương lai của bạn. Bạn phải có niềm tin vào một thứ gì đó – sự can đảm, số phận cuộc đời, định mệnh hay bất cứ điều gì – cách nghĩ đó đã tạo nên những khác biệt trong cuộc đời tôi. 

Câu chuyện thứ hai: 

Wor cùng tôi sáng lập Apple tại garage của bố mẹ tôi khi tôi 20 tuổi, chúng tôi làm việc miệt mài trong 10 năm và phát triển thành công công ty trị giá 2 tỷ đô la với 4 ngàn nhân viên. Chúng tôi cho ra đời thành quả sáng tạo – Macintosh – khi tôi bước sang tuổi 30. 

Apple đã thuê một nguwoif mà tôi nghĩ đủ tài năng để điều hành công ty với tôi. Mọi chuyện diễn ra tốt đẹp. Nhưng sau đó, tầm nhìn tương lai của chúng tôi khác nhau và không thể hợp nhất, ban lãnh đạo đứng về phía ông ấy. Ở tuổi 30, tôi bị sa thải phải ra khỏi công ty (bị sa thải tại ngay công ty mà mình lập ra!). Những gì tôi theo đuổi cả đời bị biến mất. 

Tôi vẫn yêu những gì tôi làm, tôi quyết định làm lại từ đầu. Tôi thành lập NeXT và Pixar. Pixar tạo nên bộ phim đồ họa máy tính đầu tiên trên thế giới. Apple mua lại NeXT. Tôi trở lại nhận nhiệm vụ phục hưng Apple. Tôi chắc chắn rằng những điều trên sẽ không xảy ra nếu tôi không bị Apple sa thải. Nó như một liều thuốc đắng và kinh khủng, nhưng bệnh nhân cần nó. 

Đôi khi cuộc đời sẽ giáng một viên gạch vào đầu bạn, đừng mất niềm tin. Tôi hiểu thứ duy nhất khiến tôi vững vàng chính là niềm đam mê. Hãy làm những gì bạn tin nó sẽ trở nên tuyệt vời. 

Câu chuyện thứ ba: 

Tôi đã đọc đâu đó: “Nếu sống mỗi ngày như thể đó là ngày cuối cùng, một ngày nào đó bạn sẽ đúng”. 

Luôn nghĩ rằng mình sẽ sớm chết là công cụ quan trọng nhất giúp tôi tạo ra những quyết định lớn trong đời. Vì gần như mọi thứ, từ hy vọng, niềm tự hào, nỗi sợ hãi, tủi hỗ hay thất bại sẽ biến mất khi bạn sẽ đối mặt với cái chết. Khi không còn gì nữa, chẳng có lý gì bạn không nghe theo lời mách bảo của con tim. 

Không ai muốn chết. Ngay cả người mong được lên thiên đàng cũng không muốn chết để tới đó. Nhưng cái chết là đích đến mà chúng ta đều phải tới không ai thoát được nó. Cái chết như là phát minh hay nhất của sự sống. Nó là tác nhân thay đổi cuộc sống. 

Thời gian của bạn không nhiều, đừng lãng phí bằng cách sống cuộc đời của người khác. 

Phần 3 – Việt Nam “trong mắt tôi” 

CHÚNG TA ĐANG CÓ GÌ VÀ ĐANG Ở ĐÂU? 

Diện tích Việt Nam 331.212 km2 (xếp thứ 66/thế giới), với dân số 92 triệu người (xếp thứ 14/thế giới). Trong đó lực lượng lao động là 49 triệu người (xếp thứ 13/thế giới) và dân số dưới 25 tuổi đạt 43%. 

Sản lượng điện: 117 tỷ kwh (xếp thứ 32/thế giới), dầu thô 336.100 thùng/ngày (xếp thứ 33/thế giới), khí tự nhiên 9,3 tỷ m3 (xếp thứ 45/thế giới). 

Có 127,318 triệu thuê bao di động (xếp thứ 17/thế giới), và 23,382 triệu người sử dụng internet (xếp thứ 17/thế giới). 

GDP: 325,9 tỷ đô la (2012) (xếp thứ 42/thế giới) 

GDP bình quân: 3.600 USD/người (xếp 170/thế giới) 

Dự trữ ngoại hối 23,88 tỷ USD (xếp thứ 56/thế giới), năng lực cạnh tranh xếp thứ 75/144 quốc gia và chỉ số phát triển con người xếp thứ 127/187 quốc gia. 

Chưa thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. 

TOP 20 NGƯỜI GIÀU NHẤT VIỆT NAM năm 2013 

Người đứng đầu Top 20 là ông Phạm Nhật Vượng thuộc công ty Vingroup với tài sản 18.125 tỷ đồng. 

Người xếp thứ 20 là ông Nguyễn Duy Hưng thuộc CTCP Chứng khoán Sài Gòn với tài sản là 609 tỷ đồng. 

Tổng tài sản của 20 người giàu nhất Việt Nam 2013 là 1.019.362.671 đô la Mỹ, chiếm 0,0072% giá trị GDP của Việt Nam năm 2012. 

THƯ CHO MỘT BẠN TRẺ của Giáo sư Trần Hữu Dũng, Đại học Ohio, Mỹ 

Tôi chỉ thấy bạn từ bục giảng của tôi và qua những bức thư đầy bức xúc của bạn, tôi cảm nhận rằng: bạn vừa có niềm tin về tương lai, nhưng niềm tin ấy bị xao xuyến do hiện tại này. 

Tôi nghĩ: “Mỗi thế hệ phải tìm một tương lai cho mình”. Mặc dù, thế hệ chúng tôi đã cống hiến và hy sinh rất nhiều cho tổ quốc, nhưng chúng tôi vẫn cảm thấy có lỗi là chưa chuẩn bị cho tương lai các bạn, và để lại một đất nước còn nhiều mảng tối. 

Khi cơn lốc “thị trường” bao phủ lên đất nước ta, một bộ phận được xem là “trí thức” đã tha hóa, chụp giật, co cụm trong riêng tư, đạo đức giả đã làm cho nhiều bạn chán ngán buồn phiền. Tôi không dám thay mặt ai, tôi có lời xin lỗi bạn. 

Nhưng dù hiện tại có thế nào thì tương lai cũng sẽ đến, và tương lai ấy ở trong tay các bạn. 

Thế giới thay đổi với nhịp độ vùn vụt và sâu rộng, đó là tiến trình của cái gọi là “toàn cầu hóa”, nó sẽ đem lại cho các bạn vô vàn cơ hội, hãy sẵn sàng. Nhưng nó cũng đặt ra nhiều vấn đề mong các bạn cần suy nghĩ. 

Trước hết là sự giữ gìn dân tộc tính vì nó sẽ phản ảnh tình cảm đối với quê hương đất nước, cội nguồn mình. Làm sao vừa khai thác cơ hội vừa giữ được tính đặc thù của chúng ta. 

Thứ hai, toàn cầu hóa không có nghĩa là bạn là công dân quốc tế và không còn là công dân của một nước. Tùy thuộc vào hoàn cảnh, nghề nghiệp, bạn hãy “làm cái gì đó” cho đồng bào mình. Không nhất thiết bạn phải hồi hương, nhưng sống giữa lòng dân tộc bạn còn nhận được những tình cảm yêu thương mà không nơi nào có được. 

Toàn cầu hóa có nghĩa là không còn biên giới quốc gia dân tộc, mà những xung khắc cũ sẽ tái hiện qua những phương diện khác. Hãy tỉnh táo, không ngây thơ. Hợp tác để tìm giải pháp chung là cần thiết nhưng không quên quyền lợi thực tế của quốc gia. 

Một bộ mặt nữa gây ra sự giằng co giữa nền văn hóa dựa vào công nghệ, vào kinh tế thị trường với nền văn hóa nhân văn mà tượng hình là văn chương, nghệ thuật. Việc bảo tồn “giá trị cổ truyền” và khuếch trương văn học nhân văn, nó sẽ đòi hỏi sự sáng tạo của bạn. 

Sự hội nhập mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn, cuộc sống hối hả, vội vàng, không có thời gian nhìn lại nội tâm. Bạn nên nhín chút thời gian để lắng đọng, trầm tư. 

Hãy quan tâm đến những người khó khăn. Một xã hội mà mọi người “tử tế” với nhau, mọi người đều có cơ hội tiến thân là một xã hội tươi đẹp, đáng sống. 

Tuổi trẻ không chỉ là chặng đường chuẩn bị cho tương lai mà còn là một khoảng hiện thực của chính cuộc đời bạn. Bạn hãy tận hưởng tuổi trẻ ấy. 

Hãy giữ niềm tin và tích cực cùng nhau thực hiện niềm tin ấy, vì đó là bổn phận của chúng ta đối với chính mình. 

NGƯỜI VIỆT TRẺ TỰ ĐỐT ĐUỐC MÀ ĐI 

Bài viết của Tiến sĩ Giáp Văn Dương, từng làm việc ở Anh, Singapore, hiện đang công tác tại Hà Nội: 

Việt Nam chúng ta đang trong cơn gian khó: trong nước thì lạm phát, kinh tế khó khăn, sản xuất giảm, nhiều doanh nghiệp phá sản. Ngoài Biển Đông thì Trung Quốc liên tục gây căng thẳng. Trên thế giới tình hình cũng không sáng sủa lắm. 

Nhiều người rất bi quan. Riêng tôi, thay vì nhìn mãi vào bức tranh màu xám, tôi nhìn vào những người Việt trẻ. Tôi tin vào sức trẻ. Chính tuổi trẻ sẽ là cứu tinh của đất nước. 

Nhưng tôi không phán xét, tôi chỉ quan sát tuổi trẻ. Họ đang sống. Đôi khi hết mình. Đôi khi dật dờ. Đôi khi chao đảo. Nhưng chắc chắn là họ đang sống. Ở đâu có sự sống thì ở đó có sự phát triển. 

Tôi lo lắng. Đôi khi đến mức dằn vặt, cáu bẳn vì cảm giác bất công và bất lực. Tôi không thấy được sự lan tỏa của một tuổi trẻ tự do phóng khoáng, sự rực sáng của khát vọng. 

Tôi có cảm giác đau nhói vì có quá nhiều khuôn mặt sạm đen, thiếu sắc khí, quá nhiều người trẻ gầy gò ốm yếu hơn cả thế hệ chúng tôi thời bao cấp. 

Tôi hỏi họ vì sao? – Tụi em khó khăn – Tôi lắng nghe lòng mình. Có một cái gì rất vô lý ở đây. Đó là sự bỏ rơi chăng? Nhiều người trẻ đã tự bươn chải, tự đánh vật với những nhu cầu tối thiểu hằng ngày làm họ kiệt sức! Thậm chí họ đánh mất sự tự tin, đánh mất tài sản quí giá của mình, đó là tuổi trẻ. 

Lỗi tại ai? Không hẳn là lỗi của những người tuổi trẻ. Chắc chắn là lỗi một phần của những người đi trước, của hệ thống, của xã hội đã phần nào bỏ rơi họ. 

Tuổi trẻ không phải là một tương lai xa xôi mà chính là hiện thực của đất nước. 

Đất nước cần vươn lên. Vì thế, với người Việt trẻ, một cuộc vươn lên chính mình là cần thiết. Khi mò mẫm trong bóng tối, không cách nào khác tự đốt đuốc cho mình, phải tự mình vạch đường mà tiến bước. 

Hãy sống, sáng tạo, bay bổng, tò mò khám phá, tin vào bản thân, vun đắp những khát vọng lớn. Không phải ai khác, mà chính người Việt trẻ mới là cứu tinh của đất nước.