Berkshire Thời Không Còn Buffet

Berkshire beyond Buffett, Lawrence A.Cunning Ham

Berkshire thời không còn Buffett nói về giá trị cốt lõi, thứ đã làm nên văn hóa doanh nghiệp của Berkshire Hathaway. Cuốn sách cũng chứng minh rằng một chiến lược đầu tư và quản lý đặc biệt sẽ duy trì thành công của Berkshire ngay cả khi nhà sáng lập và phát triển Buffett không còn nữa.

Cuốn sách này là lựa chọn tuyệt vời cho

  • Những chuyên gia tài chính hay giao thương muốn tìm hiểu về thành công của Hathaway;
  • Những nhà doanh nghiệp, nhà quản trị kinh doanh hay người điều hành công ty;
  • Những người hâm mộ Warren Buffett và chiến lược đầu tư của ông ấy.

Người mang đến những thông tin hữu ích này là

Lawrence E. Cunningham, giáo sư luật tại đại học George Washington, D.C. Bên cạnh tập san của trường, những bài viết của ông còn xuất hiện trên một số đầu báo nổi tiếng như Finacial Times, New York Post hay The New York Times. Nói về những đóng góp khác của ông, có thể kể đến cuốn Câu Chuyện về AIG (đồng tác giả với Maurice E. Greenberg) và Làm Thế Nào Để Nghĩ Như Benjamin Graham Và Đầu Tư Như Warren Buffett.

Chương 1. Giá trị lớn nhất cuốn sách mang lại: Vai trò của nét văn hóa doanh nghiệp riêng biệt trong việc phát triển công ty.

Warren Buffett được xem là một trong những người có ảnh hưởng lớn đến quá trình vận hành của thế giới. Xây dựng lên Berkshire Hathaway, một khối tài sản trị giá hơn 300 tỉ đô la, Buffett được coi là nhân tố không thể thiếu của công ty.

Bản tóm tắt này sẽ chỉ ra những giá trị cốt lõi mà Buffett đã nỗ lực hết mình để đưa nó vào công ty của ông, từ đó xây dựng nên một nền văn hóa doanh nghiệp có thể duy trì sự thành công của Berkshire ngay cả khi Buffett đã ra đi. Với việc tìm hiểu hành trình của Buffet, độc giả sẽ tìm ra cách để đưa nét văn hóa riêng vào doanh nghiệp của mình.

Những điều bạn sẽ được biết trong phần tiếp theo:

  • Cách mà những chiếc bánh hamburger có thể hiện thực hóa ước mơ của bạn;
  • Tại sao những phó giám đốc nên đưa ra nhiều quyết định hơn giám đốc;
  • Người sẽ tiếp quản công việc của Berkshire sau khi Buffett ra đi.

Chương 2. Mặc dù Berkshire có rất nhiều chi nhánh, nhưng tất cả đều mang những giá trị cốt lõi chung.

Từ một khởi đầu khiêm tốn vào năm 1965, Berkshire Hathaway đã phát triền thành một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới. Danh tiếng của nhà lãnh đạo mẫu mực, Warren Buffett, vụt sáng trong những năm 1990 khi quyết định đầu tư sáng suốt đã giúp ông có được cổ phần trong hàng loạt công ty lớn như American Express, Coca-Cola hay Washington Post.

Là một tập đoàn lớn, cổ phần của Berkshire Hathaway cũng rất đa dạng ở nhiều lĩnh vực như thương mại, tài chính hay sản xuất. Một vài công ty con trực thuộc Berkshire gồm: GEICO, công ty bảo hiểm lớn thứ 2 của Mỹ; Burlington Northern SantaFe, một trong những đường ray xuyên lục địa lớn nhất Bắc Mỹ; và MidAmerican Energy, nhà cung cấp năng lượng toàn cầu.

Không chỉ có mức ảnh hưởng trong nhiều lĩnh vực kinh doanh mới chứng minh cho khả năng đa dạng hóa của Berkshire. Những công ty con của họ cũng rất linh hoạt trong các khía cạnh đo đếm được như giá mua, quy mô doanh nghiệp và số lượng nhân viên.

Với rất nhiều thành viên dưới một mái nhà, họ cần một sự đồng đều nhất định. Thực tế, mỗi công ty con của Hathaway đều có một nét văn hóa doanh nghiệp đặc biệt được xây dựng trên những giá trị cốt lõi chung để mang đến sự đồng nhất cho cả tập đoàn lớn.

Một trong số những giá trị đó là “sự vĩnh cửu”. Mô hình công ty hợp danh dài hạn được đánh giá rất cao tại Berkshire Hathaway; họ áp dụng nó cho những công ty thành viên, trong số đó có rất nhiều doanh nghiệp gia đình, nơi mà mọi người có thể tìm thấy một mái ấm bền vững.

Bằng cách này, việc hợp nhất văn hóa doanh nghiệp và nhân viên hoàn toàn dựa trên sự tin tưởng thay vì những bản hợp đồng tài chính. Có thể nói, nét văn hóa đặc trưng của Berkshire Hathaway là sự tổng hòa của những đặc điểm trên.

Chương 3. Sự nhạy cảm với giá cả và luôn giữ lời hứa là hai giá trị cốt lõi tiếp theo của Berkshire Hathaway.

Văn hóa của Berkshire Hathaway là sự tổng hòa của những giá trị cốt lõi, mỗi giá trị tương ứng với một chữ cái trong từ BERKSHIRE. Hãy cùng khám phá hai chữ cái đầu tiên để biết về hai giá trị cốt lõi quan trọng nhất của họ.

Chữ “B” đại diện cho một trong những quy tắc quan trọng nhất của Berkshire: nhạy cảm với giá cả (budget conscious). Cách mà GEICO, hãng bảo hiểm ô tô nổi tiếng đồng thời là công ty con của Berkshire, tập trung vào sự nhạy cảm với giá cả là ví dụ điển hình cho quy tắc này. GEICO thực hiện sự nhạy cảm thông qua việc tiết kiệm triệt để và hiệu quả hóa quá trình vận hành theo cách đặc biệt. Với mức giá luôn ưu đãi nhất có thể, không chỉ lợi nhuận tăng lên mà thực tế, công ty đã trao cho khách hàng toàn bộ số vốn tiết kiệm với mức đóng bảo hiểm thấp nhất. Chính sách này không những thu hút được nhiều khách hàng, mà còn đẩy mạnh tổng doanh thu của cả công ty.

Tiếp theo, chữ “E” tương đương với từ chữ tín (earnestness). Đây là quy tắc được áp dụng rộng rãi cho tất cả các công ty thành viên của Berkshire, đặc biệt là những công ty bảo hiểm. Một trong những thành viên áp dụng quy tắc này triệt để nhất là National Indemnity Company (NICO), công ty con chuyên về tái bảo hiểm. Triết lý của họ là nếu chính sách bảo hiểm chỉ đơn thuần là một lời hứa, thì mục tiêu của NICO là mang đến cho khách hàng lời hứa với chất lượng tốt nhất.

Họ đưa ra một chính sách với tỷ lệ phí bảo hiểm khác thường mà không công ty nào có thể làm theo. Một tháng sau cuộc tấn công 9/11 ở Mỹ, NICO viết những chính sách bảo hiểm quy mô rộng bao gồm chính sách 1 tỉ đô la cho một vài hãng hàng không quốc tế hay 500 triệu đô la cho ngành dầu thô.

NICO có thể viết và áp dụng những chính sách như vậy vào nguyên tắc hoạt động của công ty bởi vì họ đã biến giá trị cốt lõi của Berkshire Hathaway thành giá trị của mình.

Chương 4. Danh tiếng và mối quan hệ gia đình gắn kết là hai yếu tố đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Berkshire.

Danh tiếng tốt, chữ “R” trong BERKSHIRE, sẽ lưu lại rất lâu, không chỉ đóng vai trò trong việc giữ gìn các mối quan hệ mà còn trong lợi nhuận về tài chính của công ty. Đặc biệt, cách đầu tư dựa trên danh tiếng đã mang lại hiệu quả rất tốt cho Berkshire.

Jordan’s Furniture, công ty con chuyên bán lẻ đồ nội thất của Berkshire có tổng doanh thu trên mỗi foot vuông, gấp 6 lần so với doanh thu trung bình của toàn ngành. Bí mật đằng sau sự thành công này là danh tiếng vững chắc dựa trên một dịch vụ khách hàng đặc biệt của công ty. Không chỉ là sự đa dạng mẫu mã hàng hóa và dịch vụ chuyển hàng nhanh chóng, công ty còn mang đến cho khách hàng những trải nghiệm đặc biệt có tên “mua sắm giải trí” – “shoppertainment”.

Ví dụ, trong một cửa hàng của Jordan, khách hàng có thể ngồi trong một rạp chiếu phim nhỏ để xem chuyến bay mô phỏng. Ở cửa hàng khác họ lại có thể đi dạo trên mô hình phố Bourbon của New Orleans và thậm chí là trải nghiệm cuộc du ngoạn trên sông. Hình thức giải trí trong cửa hàng đã thu hút một lượng lớn khách hàng và tăng doanh thu lên đáng kể. Cách thức đầu tư dựa trên danh tiếng đã thực sự mang lại hiệu quả cho Jordan’s Furniture.

Mối quan hệ gia đình thân thiết (kinship), chữ “K” trong BERKSHIRE, đã chứng minh được vai trò của nó với sự phát triển của các công ty thành viên. Để có thể củng cố mối quan hệ này, Berkshire luôn nỗ lực tạo ra sự thịnh vượng kéo dài nhiều thế hệ. Hathaway là tập đoàn làm ăn lâu dài, nên hình thức kinh doanh dựa trên sự công bằng, tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau như kinh doanh gia đình là một lựa chọn lý tưởng.

Năm 1995, Berkshire Hathaway đã mua lại được doanh nghiệp gia đình RC Willey Home với giá rẻ hơn giá của đối thủ tới 25 triệu đô la. PC Willey biết rằng Berkshire sẽ công nhận thế mạnh của hình thức kinh doanh gia đình và nhìn ra giá trị về tài chính của những mối quan hệ bền vững. Có thể nói, chính văn hóa gia đình của Hathaway đã giúp họ không những ký được hợp đồng mà còn tiết kiệm được số tiền rất lớn.

“Chính nét văn hóa đặc biệt đã giúp Berkshire mua lại được các doanh nghiệp với giá thấp hơn của đối thủ rất nhiều”

Chương 5. Chính sách quản lý không can thiệp của Berkshire đã tạo điều kiện phát triển cho những nhà khởi nghiệp và người có đầu óc kinh doanh.

Là một nhà khởi nghiệp thành công trong lĩnh vực sát nhập, Warren Buffett đã chỉ ra cách để một doanh nghiệp nhỏ phát triển thành tập đoàn lớn mạnh. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi tinh thần khởi nghiệp vẫn luôn là thứ duy trì văn hóa doanh nghiệp của Berkshire Hathaway.

Ở Berkshire, giám đốc phải là những nhà tự khởi nghiệp (self-starter), chữ “S” trong BERKSHIRE. Với tầm nhìn sâu rộng, họ là những người có thể tự mình vận hành công việc kinh doanh. Thực tế, ở Berkshire có những giám đốc đã được nhận giải thưởng Horatio Alger, một giải thưởng vinh danh những cá nhân thường xuyên đạt được thành công mặc dù gặp rất nhiều khó khăn. Một trong số đó là Albert Lee Ueltschi, người sáng lập của FlightSafety International.

Khi mới 16 tuổi, Uelschi mở một xe bán Hamburger di động tên là “Diều Hâu Nhỏ” và sử dụng tiền lãi để đi học lái máy bay. Niềm đam mê này là động lực thôi thúc ông đi dạy người khác bộ môn “bay lượn” này. Cuối cùng, Ueltschi mở trường học đào tạo phi công đầu tiên trên thế giới sử dụng mô hình huấn luyện phi công để dạy cách cất, hạ cánh và phương pháp sơ cứu khẩn cấp. Từ năm 1996, FlightSafety chính thức là thành viên tiếp theo của đại gia đình Berkshire.

Để khuyến khích tinh thần tự khởi nghiệp của nhân viên, Berkshire đã áp dụng chính sách quản lý không can thiệp (hands off – chữ “H” trong BERSHIRE). Hầu hết các doanh nghiệp đều hoạt động theo hình thức quan liêu, sử dụng rất nhiều mẫu báo cáo để quản lý toàn bộ thông báo và quyết định. Trái lại, phương pháp điều hành của Berkshire đi theo hướng phân quyền và tự quản lý. Mọi công ty con đều tự hoạt động độc lập, chỉ có những quyết định quan trọng mới được xử lý ở trụ sở chính. Khá thú vị rằng, những công ty con của Berkshire thuê đến 300.000 nhân viên, trong khi ở trụ sở chính chỉ có 24 người.

Một vài doanh nghiệp thành viên của Berkshire cũng áp dụng quy tắc 90/10, 90% các quyết định được đưa ra bởi phó giám đốc, và giám đốc sẽ chỉ tham gia vào những quyết định mạo hiểm, đòi hỏi kỹ năng đặc biệt hay vượt quá khả năng của phó giám đốc.

Cách thức quản lý không can thiệp này đã thu hút rất nhiều nhà khởi nghiệp đến với Berkshire Hathaway. Họ đánh giá cao cơ hội được vận hành công việc kinh doanh một cách độc lập nhưng đồng thời vẫn nhận được sự bảo đảm từ công ty mẹ Berkshire.

Chương 6. Thận trọng trong đầu tư và đơn giản hóa mọi thứ, Berkshire Hathaway đã hưởng lợi rất nhiều từ khả năng sát nhập của các công ty con.

Trong hơn 50 năm, Berkshire Hathaway đã sát nhập được 12 doanh nghiệp với giá trị không ngừng tăng theo thời gian. Bí mật đằng sau đó chính là khả năng sát nhập thành công của các công ty con. Họ đều có khả năng đầu tư rất sáng suốt (investor savvy), chữ “I” trong BERKSHIRE.

Các doanh nghiệp thường để mắt đến những công ty có cùng văn hóa với họ, vì vậy không tốn quá nhiều công sức để thu hút những công ty ấy. Ngoài ra, rất nhiều thành viên của Berkshire đã học theo phương pháp sát nhập của công ty mẹ, đó là việc thu hút các doanh nghiệp cũng tập trung vào những giá trị cốt lõi như niềm tin và sự hợp tác.

Công ty hóa học Lubrizol, đồng thời cũng là thành viên của Berkshire, đã sát nhập rất nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn. Bên cạnh đội ngũ nhà khoa học tài năng, thành công này còn mang về những người quản lý không chỉ có khả năng phát triển mà còn có phương pháp lãnh đạo phù hợp với công ty.

Chúng ta đều đã thấy mức độ “phủ sóng” rộng rãi của Berkshire ở mọi lĩnh vực như năng lượng, giao thông, hóa học, bảo hiểm, nội thất. Bạn có nhận ra điểm chung nổi bật của những công ty thành viên này? Nhìn chung, tiêu chuẩn sát nhập của Berkshire đã đưa ra một chân lý cho những nhà kinh doanh: Điểm cốt lõi của kinh doanh chính là sự đơn giản (rudimentary) – chữ “R” trong BERKSHIRE.

Bởi lẽ, kinh doanh là lĩnh vực lâu đời nên mọi người đã hiểu khá tường tận về nó. Hơn nữa, sự ưu tiên cho những giá trị dài hạn và bền vững của Berkshire hoàn toàn phù hợp với mong đợi về sự tồn tại lâu dài của ngành kinh doanh.

Chiến lược kinh doanh đơn giản sẽ luôn mang lại ít rủi ro hơn việc dấn thân vào những ngành công nghiệp mới và độc hại. Ở Berkshire Hathaway, thay vì mạo hiểm để kiếm tiền thì việc đơn giản hóa mọi thứ và bảo toàn ngân sách quan trọng hơn rất nhiều.

“Berkshire chọn sự đơn giản để tỏa sáng”

Chương 7. Mặc dù luôn vạch sẵn những kế hoạch dài hạn, nhưng Berkshire vẫn luôn phải đối mặt với thử thách phía trước.

Mọi người đều băn khoăn với câu hỏi: Điều gì sẽ xảy ra với Berkshire khi Warren Buffett ra đi?

Rất nhiều người lo sợ rằng sự ra đi của Buffett sẽ đặt một dấu chấm hết cho sự thịnh vượng của Berkshire. Tuy nhiên hãy nhớ rằng, một trong những giá trị quan trọng nhất của công ty là sự vĩnh cửu. Buffett đã dẫn dắt Berkshire đi lên theo cách mà có thể bảo đảm cho thành công bền vững của nó ngay cả khi ông từ chức.

Từ năm 1993, Buffet đã bắt đầu lên danh sách những đặc điểm của một Berkshire không có ông, đồng thời ông cũng lên một bản kế hoạch kế nhiệm chính thức, trong đó chia công việc của Buffet thành 2 mảng: quản lý và đầu tư.

Từ đó, Berkshire đã quyết định tuyển dụng Todd Combs và Ted Weschler, hai nhà quản lý đầu tư có khả năng tiếp quản, trong những năm gần đây đôi khi còn vượt trội hơn Buffett trong công việc.

Buffett cam đoan rằng công ty của ông luôn có các ứng cử viên sáng giá đang chờ đợi để tiếp quản những vị trí quản lý trong tương lai. Điều quan trọng nhất là người kế nhiệm Buffett phải tuân theo văn hóa doanh nghiệp mà công ty đã xây dựng trước đó. Vì vậy, theo bản kế hoạch kế nhiệm, ứng cử viên phù hợp nhất là những người trong công ty hay những nhân viên quản lý công ty con của Berkshire. Frank Ptak, người đã có 40 năm kinh nghiệm kinh doanh đồng thời cũng là giám đốc điều hành của Marmon Group từ năm 2006, là ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc tranh cử này.

Tuy nhiên, dù người kế nhiệm có là ai thì cũng đều phải đối mặt với những thử thách phía trước. Sự hỗn loạn trong hệ thống doanh nghiệp thành viên của Berkshire là điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra. Người lên nắm quyền tiếp theo phải tìm hiểu kỹ các nhà quản lý để tránh căng thẳng hóa mối quan hệ, đồng thời chọn ra bộ máy lãnh đạo xuất sắc nhất nhưng vẫn phải đảm bảo được hệ thống các nhà quản lý lâu đời.

Một thách thức lớn khác là việc bắt kịp cách thức sát nhập đặc biệt của Buffet. Đội ngũ kế toán và luật sư phải phân tích những mục tiêu sát nhập tiềm năng hàng tuần hoặc hàng tháng. Ngược lại, Buffet tiến hành kiểm tra, khảo sát nhân viên với tần suất dày đặc, và mỗi cuộc thỏa thuận thậm chí được thông qua chỉ sau cuộc gọi đầu tiên!

Đương nhiên, không phải ai cũng có thể làm việc theo cách đó. Người kế nhiệm tiếp theo sẽ phải dựa trên khả năng của mình để tìm ra phương pháp sát nhập của riêng họ.

“Berkshire có thể thiếu Buffet, nhưng các doanh nghiệp thành viên thì không thể thiếu Berkshire”

Chương 8. Berkshire có thể rút ra bài học kế nhiệm quý giá từ kinh nghiệm của Marmon Group.

Vào giữa những năm 1990, các nhà phân tích tài chính đã không ngừng trăn trở với câu hỏi: Liệu rằng Marmon Group có tụt dốc khi hai nhà sáng lập Jay và Robert Pritzker từ chức?

Ngày nay, cộng đồng tài chính cũng đặt ra câu hỏi tương tự với Berkshire Hathaway khi Warren Buffet sẽ bước sang tuổi 85 vào năm 2015. Marmon Group và Berkshire có rất nhiều điểm chung, từ việc theo đuổi mô hình kinh doanh với hình thức sát nhập đa dạng và đơn giản đến việc áp dụng phương pháp quản lý không can thiệp. Cả hai doanh nghiệp này đều được thành lập và phát triển bởi những nhà quản lý tài giỏi, người đã ghi những dấu ấn đặc biệt cho từng công ty.

Các nhà phê bình đã sai khi dự đoán rằng Marmon Group sẽ hoàn toàn sụp đổ khi hết thời của Pritzker. Công ty vẫn tiếp tục lớn mạnh và sát nhập thành công hơn 100 doanh nghiệp thành viên. Vào năm 2008, Marmon Group chính thức trở thành công ty con trong đại gia đình Berkshire như kết quả tất yếu của sự tương đồng trong những giá trị cốt lõi.

Vào năm 2003, từ vị trí trưởng phòng, Frank Ptak đã trở thành giám đốc điều hành của Marmon Group. Và từ đó, công ty tiếp tục phát triển lớn mạnh như khi Jay và Robert Pritzker còn đương nhiệm.

Mặc dù không hoàn toàn chắc chắn, nhưng chúng ta có thể rút ra được nhiều bài học quý giá từ trường hợp của Marmon Group. Nếu luôn giữ vững những giá trị cốt lõi của riêng mình, Berkshire vẫn sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển ngay cả khi Buffett không còn nắm quyền.

Kết luận

Sự nhạy cảm với giá cả, chữ tín và mối quan hệ gia đình gắn bó là những điểm mấu chốt mang lại thành công cho Berkshire Hathaway, một tập đoàn sở hữu khối tài sản hàng tỷ đô la được quản lý bởi những người tự lập nghiệp và được dẫn dắt theo phương pháp không can thiệp. Bằng cách giữ vững danh tiếng tốt trong nhiều ngành công nghiệp, khuyến khích cách đầu tư thận trọng và phương pháp kinh doanh đơn giản, Warren Buffet đã xây dựng một chính sách giúp Berkshire tồn tại và phát triển ngay cả khi ông thoái nhiệm.

Bài học rút ra

Hãy dùng tên doanh nghiệp của bạn để đại diện cho những giá trị cốt lõi của nó.

Berkshire đã chứng minh rằng, cách hiệu quả nhất để nhân viên có thể ghi nhớ và làm theo những giá trị cốt lõi là thể hiện nó ngay trong tên doanh nghiệp. Ví dụ, trong BERKSHIRE thì chữ “B” đại diện cho sự nhạy cảm với giá cả (budget consciousness). Bằng cách đó, bạn sẽ tìm ra những mấu chốt giúp công ty phát triển.

Sách cùng chủ đề

Bài học từ những nhà đầu tư tài giỏi, Guy Spier