Giỏi Đến Mức Không Ai Có Thể Phớt Lờ Bạn

So Good They Can't Ignore You: Why Skills Trump Passion in the ...

So Good They Can’t Ignore You, Cal Newport

Làm thế nào mà bạn có thể tìm được một công việc bạn vừa giỏi và vừa yêu thích nó? Cuốn sách này ủng hộ “tư duy người thợ thủ công” (craftsman mindset) về sự kiên nhẫn phát triển kĩ năng thay vì nhưng lời khuyên “đi theo đam mê” (follow-your-passion) thông thường, và cung cấp các giải pháp thiết thực để bạn xây dựng và duy trì sự hài lòng trong công việc.

Ai nên đọc cuốn sách này?

  • Tất cả những ai muốn biết vì sao “hãy đi theo niềm đam mê của mình” lại là một lời khuyên không tốt;
  • Những người quan tâm đến những con đường khác để đi đến sự thỏa mãn trong công việc và thành công.

Tác giả

Cal Newport đạt bằng tiến sĩ về khoa học máy tính vào năm 2009. Ông tiếp tục trở thành nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại MIT và đang trên con đường trở thành giáo sư khi ông nhận ra việc tìm kiếm một ngành nghề về học thuật khiến ông trở nên bực bội và chán nản. Ông muốn ở lại vì lí do gia đình, tuy nhiên, ông nhận ra đây cũng là một cơ hội để bắt đầu lại từ đầu. Cuốn sách này là lời giải đáp của ông cho câu hỏi, bạn đã trở nên chán và không còn yêu thích công việc mình làm như thế nào?

Cuốn sách này có gì dành cho tôi?

Có thể, không lúc này thì lúc khác, ở một nơi nào đó, đã có người nói với bạn rằng chìa khóa bí mật để đi đến sự hạnh phúc là “được đi theo niềm đam mê của bản thân”. Đây là câu châm ngôn của vô số những bậc thầy về “tự lực” (self-help) trên thế giới. Nhưng lời liệu lời khuyên này có đúng? Nếu nó đúng, tại sao Steve Jobs lại có thế thành lập được một trong những công ty thành công nhất trên thế giới trong khi niềm đam mê của ông là trở thành một thiền sư (Zen master)?

Giỏi đến mức không ai có thể phớt lờ bạn (2012) sẽ giúp bạn thoát khỏi “cái bẫy đam mê” và đưa đến một cái nhìn thực tế hơn về cách để thành công và thỏa mãn với sự nghiệp của bạn. Bạn sẽ học cách để phát triển những kĩ năng hiếm và quý giá mà những công việc tốt yêu cầu. Bạn cũng sẽ biết được cách áp dụng các kĩ năng này vào việc kiểm soát và tự chủ trong công việc – một điều cần phải có để đạt được sự hài lòng trong công việc. Bạn sẽ khám phá ra cách để bạn tìm được nhiệm vụ của bản thân mình: một mục tiêu đầy cảm hứng để phấn đấu một cách chuyên nghiệp.

Niềm đam mê rất hiếm và việc phấn đấu cho một công việc mà bạn say mê thường dẫn đến sự buồn chán và bất mãn.

“Giả thuyết về sự đam mê” của những huấn luyện viên và tác giả về cách sống đã thúc giục mỗi cá nhân hãy “làm những gì mà họ thích”. Điều quan trọng là: phải tìm được niềm đam mê của mình trước, rồi sau đó những công việc có ý nghĩa sẽ xuất hiện trước mắt bạn.

Nhưng liệu niềm đam mê có nhất thiết là một con đường đúng đắn?

Thứ nhất, niềm đam mê đích thực gắn với khả năng chuyên môn rất hiếm gặp. Khi được hỏi trong một nghiên cứu năm 2002, 84 trên tổng số 100 sinh viên Canada trả lời rằng họ đã có đam mê. Tuy nhiên, đa số những đam mê mà họ định hình từ trước đều không liên quan gì đến nghề nghiệp hiện tại mà chỉ là những sở thích như nhảy, đọc sách và trượt tuyết. Trên thực tế, chỉ có bốn trong 84 sinh viên xác định được niềm đam mê có liên hệ trực tiếp đến công việc hoặc giáo dục, chẳng hạn như lập trình máy tính.

Thứ hai, niềm đam mê có thể nguy hiểm.

Kể từ khi “giả thuyết về sự đam mê” ra đời vào năm 1970, nhiều người đã bắt đầu đi theo niềm đam mê của họ. Tin rằng mình chỉ nên làm công việc mà mình yêu thích, họ chuyển công việc thường xuyên hơn. Nhưng thị trường lao động không thể đáp ứng được nhu cầu của họ. Vì tất cả chúng ta không thể đều là những người uống bia hay nhà thơ chuyên nghiệp, nhiều người tìm việc cuối cùng vẫn chọn những công việc mà họ không thích. Trên thực tế, sự thỏa mãn trong công việc đã giảm trong những thập kỉ gần đây; trong năm 2010, chỉ 45% người Mĩ được khảo sát hài lòng với công việc của mình, giảm từ 61% vào năm 1987.

Điều này có nghĩa là việc tìm kiếm công việc mà bạn “sinh ra để làm” có thể là một con đường dẫn đến nhảy việc và tự nghi ngờ.

Hãy lấy Thomas làm một ví dụ. Thomas không hài lòng với công việc của mình. Xuất phát từ mong muốn trở thành một thiền sư Phật Giáo, cuối cùng anh cũng có thể theo niềm đam mê của mình và vào tu viện. Ông mô tả chặng đường của ông như một cảm giác “thực sự đói” và mong đợi “một bữa ăn tuyệt vời” – chỉ để nhận ra rằng bữa ăn không khiến ông hài lòng. Mặc dù Thomas thành công trong việc tập luyện thiền nhưng không có gì thay đổi, ông ấy vẫn có những nỗi lo lắng. Ông đã học được rằng con đường theo đuổi đam mê không đảm bảo hạnh phúc.

Niềm đam mê rất hiếm và việc phấn đấu cho một công việc mà bạn say mê thường dẫn đến sự buồn chán và bất mãn.

Đừng làm việc bạn yêu thích. Hãy học cách yêu việc bạn làm – bằng cách đạt được sự thành thạo, tự chủ và sự liên kết.

Dường như việc tìm kiếm đam mê trước rồi mới gây dựng sự nghiệp xung quanh nó không phải là một con đường đúng đắn để đi đến thành công. Nhưng nếu như đó không phải là con đường đúng, làm thế nào bạn có thể hạnh phúc với những gì bạn đang làm?

Câu trả lời có thể nằm ở những kinh nghiệm. Một khảo sát với các trợ lí hành chính đại học cho thấy đây là yếu tố quyết định sự hài lòng của nhân viên. Mặc dù công việc trợ lí nghe có vẻ nhàm chán, khi được hỏi về công việc của mình, họ trả lời khác nhau. Một phần ba coi đó là một công việc – chỉ đơn giản là một cách để họ có thể trả các hóa đơn. Một phần ba khác gọi nó là một sự nghiệp hay là một con đường đi đến một thứ gì đó tốt hơn, còn lại thì coi đó như một nghề nghiệp hay là một phần không thể tách rời khỏi cuộc sống của họ. Càng nhiều kinh nghiệm, những người trợ lí càng thích thú với công việc của họ hơn và coi nó là nghề nghiệp. Vì vậy, đam mê sẽ đi kèm với thời gian, vì bạn có khả năng sẽ hài lòng với những gì bạn làm khi bạn đã trở nên giỏi và phát triển được ý thức về sự hiệu quả và những mối quan hệ với đồng nghiệp của mình.

Nhưng kinh nghiệm không phải yếu tố duy nhất giúp bạn thỏa mãn với công việc. Ngoài ra, bạn còn cần có chuyên môn.

 Khi bạn đã đã rất giỏi về một việc gì đó, bạn thường sẽ đam mê nó hơn. Một học thuyết khoa học tên là “học thuyết tự xác định” (self determination theory) đã chứng minh điều này. Học thuyết đã xác định ba yếu tố cơ bản cần thiết để tạo ra động lực nội tại lần lượt liên quan đến các mức độ thỏa mãn nghề nghiệp cao hơn. Ba yếu tố này là tự chủ, cảm giác bạn có quyền kiểm soát đối với cuộc sống của bạn; năng lực, cảm giác rằng bạn đang làm tốt việc của mình; sự liên kết, cảm giác kết nối mà bạn có với những người xung quanh.

Việc đạt được sự tự chủ và năng lực đồng nghĩa với việc bạn phải rất thành thục trong công việc và lĩnh vực mà bạn đã chọn. Để làm được điều đó, bạn không cần đam mê, tinh thần sẵn sàng làm việc chăm chỉ mới là thứ duy nhất mà bạn cần.

Đừng làm việc bạn yêu thích. Hãy học cách yêu việc bạn làm – bằng cách đạt được sự thành thạo, tự chủ và sự liên kết.

Áp dụng tư duy người thợ thủ công, thực hành chăm chỉ và thoát khỏi vùng an toàn của mình.

Những người theo tư duy về niềm đam mê thường có xu hướng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: “Tôi thực sự muốn gì?”. Điều này có nghĩa là họ thường tự hỏi liệu công việc của họ có phù hợp với mình hay không. Họ tập trung vào các giá trị mà công việc có thể cung cấp cho họ, và nhận thức được sâu sắc về tất cả những gì mà họ không thích về công việc của mình. Kết quả? Sự hài lòng trong công việc của họ giảm.

Ngược lại, “tư duy người thợ thủ công” (craftsman mindset) hỏi: Những giá trị mà tôi có thể mang lại cho công việc của mình là gì? 

Tư duy người thợ thủ công thừa nhận rằng dù bạn có đang ở ngành nghề nào, sự thành công luôn nằm ở chất lượng. Như diễn viên hài Steve Martin đã từng nói “Hãy giỏi đến mức không ai có thể phớt lờ bạn”. Tập trung vào chất lượng công việc bạn đang làm bây giờ, thay vì luôn tự hỏi đây có phải là nghề nghiệp thực sự của mình không.

Khi bạn áp dụng tư duy người thợ thủ công, bạn sẽ không ngần ngại làm những điều cần thiết để nâng cao chất lượng công việc của mình.

Và làm thế nào để cải thiện chất lượng?

Thông qua việc thực hành có chủ đích, thực hành để tăng khả năng của bản thân qua việc tìm kiếm những lời phản hồi có tính xây dựng. 

Ví dụ như một người chơi cờ vua phải dành khoảng 10000 giờ để luyện tập và nghiên cứu để trở thành một bậc thầy. Tuy nhiên, khi đã đạt trình độ bậc thầy đó, người chơi vua tốt nhất không phải là người tiếp tục tập luyện nhiều hơn, mà là người tập luyện một cách thông minh hơn. Điều này có nghĩa là họ thực hành chiến lược và nghiên cứu nghiêm túc – nghĩa là họ tham gia vào việc luyện tập có chủ đích. Trong trường này của người chơi cờ, thực hành có chủ ý có thể liên quan đến các vấn đề khó khăn về lý thuyết cờ vua thay vì chỉ chơi nhiều hơn. Tại sao? Việc chỉ chơi cờ không đẩy người chơi ra ngoài khu vực an toàn của mình, bởi vì đối thủ được chọn ngẫu nhiên và do đó có thể không có kĩ năng để thực sự thách thức người chơi. Các vấn đề về lý thuyết cờ vua mặt khác luôn có thể điều chỉnh trình độ hiện tại của người chơi.

Mặc dù thực hành có chủ đích thường vất vả và khó chịu, bạn không nên bỏ qua nó vì chỉ khi bạn áp dụng nó, bạn mới có thể đạt được sự tự chủ thực sự.

Áp dụng tư duy người thợ thủ công, thực hành chăm chỉ và thoát khỏi vùng an toàn của mình.

Để có được một công việc tốt, hãy thu thập vốn nghề nghiệp bằng cách đạt được các kĩ năng hiếm và có giá trị.

“Tư duy người thợ thủ công” rất hữu ích trong tất cả các ngành nghề bởi vì nó có thể giúp bạn đạt được và thành thạo các kĩ năng chuyên môn thông qua việc khuyến khích thực hành có chủ đích. Đây là một điều tốt bởi vì những người có kĩ năng hiếm và độc đáo có nhiều khả năng để có được công việc tốt, những công việc hiếm mà ở đó nhân viên có thể sáng tạo và có quyền kiểm soát những gì họ làm.

Vậy làm thế nào để bạn có được một công việc như thế?

Trong thị trường lao động cung cầu, nếu bạn muốn có một công việc hiếm hoi và có giá trị, bạn cần những kĩ năng hiếm, độc đáo và có giá trị tương tự. Những kĩ năng này được gọi là vốn nghề nghiệp, và đó là những gì khiến bạn khác biệt so với các cá nhân khác.

Để chứng minh cho tầm quan trọng của vốn nghề nghiệp, hãy lấy Laura, một cựu kế toán viên đã liều lĩnh và mở một trung tâm yoga của riêng mình, làm ví dụ. Trung tâm của cô ấy đã thành công trong một thời gian nhưng sau đó gặp khủng hoảng tài chính. Trong khi Laura có rất nhiều vốn nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán, cô ấy có rất ít kinh nghiệm trong quản lí trung tâm yoga và cuối cùng dẫn đến việc cô ấy không thể kiểm soát được trung tâm. 

Vậy làm thế nào để bạn có đủ vốn nghề nghiệp để tránh gặp sai lầm như Laura? Thông qua tư duy người thợ thủ công: nó buộc phạn phải làm tốt hơn những gì bạn đang làm.

Điều này có thể được chứng minh qua câu chuyện của Alex, một biên kịch truyền hình. Trong nghề nghiệp mà ông đã lựa chọn, Alex phải đối mặt với một thị trường “chiến thắng có tất cả” (winner takes all) đặc biệt tàn bạo. Thay vì một mình rèn luyện với niềm đam mê, ông nhiệt tình khảo sát hiện trường và xác định rằng vốn nghề nghiệp mà ông cần chính là khả năng viết kịch bản tốt. Vì vậy, ông đã thực hành có chủ đích: ông viết kịch bản và yêu cầu các đồng nghiệp đưa ra phản hồi, và lặp đi lặp lại điều này. Qua việc thực hành này, ông đã có được vốn sự nghiệp đủ để lên nội dung cho một cuộc thi.

 Để có được một công việc tốt, hãy thu thập vốn nghề nghiệp bằng cách đạt được các kĩ năng hiếm và có giá trị.

Giành được nguồn vốn nghề nghiệp để duy trì sự kiểm soát và tự chủ trong công việc của bạn.

Nghiên cứu đã cho thấy có được sự kiểm soát là một thành phần quan trong cho một cuộc sống hạnh phúc và có ý nghĩa. Điều này cũng đúng trong công việc, nơi có nhiều cạm bẫy liên quan đến sự kiểm soát mà bạn cần phải tránh.

Thứ nhất, chúng ta thường nghĩ rằng sự kiểm soát có thể đạt được mà không cần đến vốn nghề nghiệp. Không phải vậy. Hãy xem xét 2 ví dụ sau. 

Trước tiên, hãy xem xét trường hợp của Jane, một sinh viên có thành tích cao, muốn giành hoàn toàn quyền kiểm soát nơi cô làm việc cũng như cách cô ấy làm việc. Để đạt được điều này, cô mở một blog du lịch để tạo nguồn tài chính cho chuyến đi vòng quanh thế giới của mình. Nhưng blog của Jane đã thất bại vì cô không có vốn nghề nghiệp trong việc viết blog. Trên thực tế, cô thậm chí còn không lên kế hoạch làm thế nào để thu hút người đọc hoặc kiếm tiền từ blog.

Ví dụ thứ 2 là về Ryan, người cũng muốn giành quyền kiểm soát trong công việc của mình bằng cách bắt đầu mở một nông trại của riêng mình. Mặc dù anh không có nền tảng học thuật về nông nghiệp, anh đã có được vốn nghề nghiệp cần thiết qua việc trồng và bán cây trồng ở sân sau nhà mình. Vốn nghề nghiệp này làm cho trang trại Red Fire của anh thành công lâu dài.

Một cái bẫy khác đó là sự cám dỗ, từ bỏ quyền kiểm soát thu được trong công việc đổi lấy sự thăng chức.

Ví dụ, giả sự bạn đã đạt được sự thành thạo trong công việc của mình và nhờ đó, sếp của bạn cho bạn một chút quyền kiểm soát trong việc quản lý công việc của bạn. Nếu bạn cố gắng thực hiện một chút thay đổi như cắt giảm giờ làm của mình, có thể bạn sẽ gặp phải sự phản kháng bởi vì ông chủ của bạn sẽ xem nó như một mối đe dọa rằng họ có thể mất một nhân viên có giá trị. Và để tránh việc bị mất đi bạn, công ty bạn có thể sẽ thăng chức cho bạn. Hãy thận trọng, mặc dù mức lương có thể tốt hơn nhưng bạn sẽ mất đi sự kiểm soát mà khó khăn lắm mới đạt được vì bạn sẽ phải thực hiện những nhiệm vụ mới không quen thuộc.

Điều này gần như đã xảy ra với Lulu, một nhà phát triển phần mềm, người đã xây dựng được nguồn vốn nghề nghiệp và đã sử dụng thế mạnh của mình để đổi lấy giờ làm việc ngắn hơn. Khi công ty đề nghị thăng chức cho Lulu để giữ cô ấy lại làm việc toàn thời gian, cô ấy đã dũng cảm từ chối, chọn thời gian làm việc ngắn hơn và quyền kiểm soát tốt hơn.

Giành được nguồn vốn nghề nghiệp để duy trì sự kiểm soát và tự chủ trong công việc của bạn.

Áp dụng tư duy người thợ thủ công để tìm ra sứ mệnh, mục tiêu thống nhất cho cuộc đời bạn. 

Bạn sẽ có động lực làm việc hơn nếu như bạn có một nhiệm vụ. Những người có mục đích hữu ích và ý nghĩa trong công việc thường sẽ thấy hài lòng hơn với nghề nghiệp của họ và tốt hơn trong việc xử lí công việc, thậm chí cả những việc căng thẳng. 

Ví dụ như Pardis Sabeti, nhà sinh học đại học Harvard, có nhiệm vụ sử dụng công nghệ máy tính hiện đại để chống lại những căn bệnh cũ. Mặc dù cô ấy làm việc trong một lĩnh vực đòi hỏi nhiều, nhiệm vụ này cho phép cô ấy tận hưởng công việc của mình và thậm chí giúp cô ấy có năng lượng để làm những hoạt động sáng tạo khác nữa.

Nhưng bạn có thể tìm kiếm một sứ mệnh nghề nghiệp hữu ích ở đâu? Ở ngay nơi gần kề nhất có thể với bạn.

Nơi gần kề nhất có thể là không gian có chứa tất cả các khám phá đang chờ đợi để được thực hiện tiếp theo: sự kết hợp khả thi của những ý tưởng hiện tại có thể vượt ra ngoài biên giới của khoa học và công nghệ hiện nay. Vì chúng nằm trong tầm với tất cả mọi người đang làm việc về chúng, các đột phá khoa học thường xảy ra liên tục và đồng thời khi nhiều nhà nghiên cứu cùng khám phá. Ví dụ như bốn nhà nghiên cứu đã phát hiện ra các vết mặt trời (sunspots) một cách độc lập vào năm 1611 và oxy đã được khám phá thành công hai lần bởi những người khác nhau trong khoảng thời gian cách nhau chỉ vài năm.

Sứ mệnh sự nghiệp tốt, giống như các đột phá khoa học, nằm trong các lĩnh vực liên quan. Động lực của tiến sĩ Sabeti bắt nguồn từ việc sử dụng công nghệ để mở rộng ranh giới sinh học, chứ không phải từ việc làm cùng một điều cũ.

Trong bất kì lĩnh vực nào, bạn phải đang ở đỉnh cao tìm ra sứ mệnh của mình. Vậy làm thế nào để bạn có thể đến được đỉnh cao đó? Bằng cách chọn một vài lĩnh vực quan trọng để phát triển các kĩ năng và sau đó sử dụng tư duy người thợ thủ công để thực hành những kĩ năng đó. Nếu sở thích của bạn rải rác, bạn sẽ chỉ phát triển các kĩ năng một cách hời hợt và sẽ không bao giờ đạt đến đỉnh cao.

Nhưng hãy nhớ rằng các sứ mệnh không phải lúc nào cũng là điểm khởi đầu tốt. Đừng lo lắng quá nhiều về việc tìm kiếm một sứ mệnh – nó thường đi kèm khi mà bạn có được các kĩ năng hiếm và có giá trị.

Áp dụng tư duy người thợ thủ công để tìm ra sứ mệnh, mục tiêu thống nhất cho cuộc đời bạn.

Thành công trong nhiệm vụ đòi hỏi sự đặt cược táo bạo và khác biệt với đám đông.

Bước đầu tiên để đạt đỉnh cao trong lĩnh vực của bản thân là bạn phải có nguồn vốn nghề nghiệp và bạn phải tìm thấy một sứ mệnh khi bạn đến đó. Nhưng khi bạn làm như vậy, làm thế nào để bạn thực hiện sứ mệnh của mình?

Bạn có biết một câu nói cổ xưa rằng “Rome không được xây dựng trong một ngày”? Và sự nghiệp cũng vậy.

Thay vì cố gắng hoàn thành sứ mệnh của mình nhanh chóng bằng các công việc lớn, hãy theo đuổi những dự án nhỏ và có thể tiến từng bước một. Hãy đặt cược nhỏ mà chỉ mất vài tháng để có thể nhận ra và đưa ra kết quả tức thì, như thế bạn có thể biết được là mình sẽ thành công hay thất bại. Đẩy mạnh những chiến thắng nhỏ nhưng hiệu quả để tăng cấp các nhiệm vụ của bạn, và khi bạn không tránh khỏi thất bại, hãy học hỏi từ những thất bại đó và cải thiện nó.

Tuy nhiên cuối cùng, để có thể khiến cho sứ mệnh này thành công, mục tiêu cuối cùng phải đáng chú ý. Đáng chú ý có nghĩa: nó buộc phải khiến người ta phải nói về nó và nó phải được xuất bản tại một địa điểm nơi họ có thể làm điều đó. 

Một ví dụ điển hình cho việc có một sự mệnh đáng chú ý là Giles, một lập trình viên máy tính, muốn tạo ra một chương trình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở có thể viết nhạc. Dự án đủ độc đáo và hấp dẫn để trở nên nổi bật. Ông đã xuất bản chương trình ở một nơi không gian mở, nơi mọi người đang muốn tìm hiểu về các chương trình mới và có thể trao đổi về chúng qua diễn đàn.

Vì vậy, bây giờ bạn biết làm thế nào để giỏi đến mức không ai có thể phớt lờ bạn: sử dụng tư duy người thợ thủ công, giành được vốn nghề nghiệp và từng bước tìm và theo đuổi sứ mệnh của mình.

Thành công trong nhiệm vụ đòi hỏi sự đặt cược táo bạo và khác biệt với đám đông.

Tổng kết

Thông điệp chính của cuốn sách:

Thay vì tìm kiếm một công việc tương ứng với niềm đam mê của bạn, hãy học cách yêu những gì bạn làm. Bước đầu tiên để mà như vậy là đạt được nguồn vốn nghề nghiệp qua thực hành có chủ đích. Điều này đòi hỏi sự áp dụng tư duy người thợ thủ công. Ngoài ra, việc có một sứ mệnh để theo đuổi không khiến bạn đau khổ mà nó có thể làm tăng sự hài lòng trong công việc cho bạn.

Lời khuyên:

Quyết định thị trường mà bạn sẽ tham gia vào.

Nếu đó là một thị trường mà “người chiến thắng có tất cả”, có một loại vốn nghề nghiệp có thể giúp bạn thành công, đó là chất lượng. Bạn phải là người giỏi nhất trong những gì bạn làm. Mặt khác, thị trường đấu giá cho phép nhiều cách khác để thành công. 

Xác định các kĩ năng bạn cần để thành công trong lĩnh vực mà đã chọn.

Đây được gọi là “xác định loại vốn của bạn”. Nếu bạn là một blogger, làm thế nào bạn có thể viết blog đặc biệt hấp dẫn? Làm thế nào bạn có thể sử dụng các kĩ năng bạn đã có và xấy dựng ý tưởng trên chúng? Bạn phải nhớ rằng việc bắt đầu là rất khó.

Xác định và kiểm soát những cạm bẫy trong tâm trí trước khi đưa ra những quyết định quan trọng trong công việc của bạn.

Nếu không có vốn nghề nghiệp, bạn sẽ không bao giờ có quyền kiểm soát trong công việc của mình. Bởi cho đến khi bạn đã chứng minh năng lực và sự thành thạo của mình, những người khác có thể sẽ không cho bạn quyền kiểm soát công việc của mình.

Để tìm được sứ mệnh của bản thân, hãy thường xuyên nghiên cứu về lĩnh vực của mình. Bạn sẽ không bao giờ muốn mất đi thị giác về những khả năng gần kề.

Khuyên đọc thêm

Làm thế nào để trở thành một học sinh toàn A (How to be a straight A student): Cuốn sách cung cấp cho bạn những chiến lược được sử dụng thành công bởi những học sinh viên toàn A để giúp bạn có được điểm số cao hơn mà có thể không phải học quá nhiều. Từ quản lí thời gian đến lời khuyên cụ thể về việc phát triển luận văn, cuốn sách này cung cấp cho bạn tất cả các công cụ bạn cần để đạt mức hoàn hảo GPA 4.0 mà không bị quá tải.