Dù Của Bạn Màu Gì?

What Color Is Your Parachute, Richard N.Bolles 

Dù của bạn màu gì? sẽ giúp bạn có một công việc ổn định và thay đổi sự nghiệp của bạn. Từ khi được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1970, cuốn sách đã trở nên rất quen thuộc với những ai đang mong muốn kiếm một công việc, giúp bạn mãi giũa kĩ năng phỏng vấn và thương thảo mức lương. Bản tái bản mới nhất này sẽ có những lời khuyên vô cùng hữu ích, giúp bạn thành công trong xã hội số ngày nay.

Ai nên đọc cuốn sách này: 

  • Những người thất nghiệp, gặp khó khăn khi tìm việc;
  • Các nhà quản trị nhân lực muốn hiểu rõ hơn về thị trường việc làm ngày nay;
  • Những người muốn có một công việc tốt hơn.

Ai viết cuốn sách này: 

Richard N.Bolles là một nhà lãnh đạo đáng kính trong lĩnh vực phát triển sự nghiệp suốt 40 năm qua. Ông cũng là thành viên của Mensa (Mensa là tổ chức dành cho những người thông minh trên thế giới) và là một diễn giả nổi tiếng.

Cuốn sách này có gì? Mài sắc khả năng tìm việc của bạn.  

Tìm kiếm công việc có lẽ không phải là cuộc đua đầu tiên trong cuộc đời của bạn. Nó là một quá trình khiến bạn sỡ hại nhưng cũng rất thú vị – một điều mà bạn chưa từng trải qua trước đây. Nhưng có lẽ một vài điều đã thay đổi kể từ lần cuối bạn là một ứng viên. Hoặc cũng có thể đây là lần đầu tiên của bạn. Trong cả hai trường hợp, biết cách tận dụng các thông tin trên các phương tiện truyền thông và bối cảnh hậu suy thoái kinh tế sẽ giúp bạn thành công trong việc tìm một công việc phù hợp với mình.

Sau tất cả, đây là một cuộc chiến. Đó không phải là trò chơi, nơi bạn mua một tấm vé số và chờ đợi may mắn. Bạn, cũng giống như những ứng viên tiềm năng khác, có quyền kiểm soát thông tin mà bạn chia sẻ, cách mà bạn giao tiếp cũng như các kì vọng của bạn. Vậy nên hãy hít một hơi thật sâu và chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ cho buổi phỏng vấn.

Ngày nay, kiếm một công việc tốn nhiều thời gian hơn trước, đặc biệt là những công việc dài hạn và toàn thời gian. 

Nếu bạn đang có một quãng thời gian khó khăn trong công cuộc tìm kiếm một việc làm, đừng tuyệt vọng. Thị trường việc làm có vẻ như là một nơi không thân thiện lắm, vậy nên bạn cần phải có những kĩ năng cũng như “công cụ” cần thiết cho mình.

Ngày nay, sự suy thoái kinh tế khiến cho cách thức tuyển dụng của những người làm nhân sự khác đi rất nhiều so với trước đây.

Trong thời buổi phồn thịnh của nền kinh tế, việc tìm kiếm một ứng viên hoàn hảo thực sự là một thử thách rất lớn,nhà tuyển dụng phải đáp ứng yêu cầu của những người phù hợp. Đây là thời điểm mà lý lịch được xem xét rất kĩ càng và các website của công ty liên tục cập nhật các vị trí còn thiếu.

Nhưng 2017 không phải là quãng thời gian như vậy. Kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, đây thực sự là một quãng thời gian cho những người đi “săn” việc. Ngày nay, những nhà tuyển dụng mới là những người cầm đằng chuôi. Họ thực sự có quá nhiều sự lựa chọn trong một bể người đang thất nghiệp, nên họ ít quan tâm về lý lịch nghề nghiệp hơn cũng như nhu cầu của các nhân viên trong tương lai. 

Kết quả là việc tìm kiếm một công việc mới tốn thời gian hơn trước rất nhiều.

Giữa năm 1994 và 2008 ở Hoa Kỳ, thường chỉ mất khoảng 5 tuần là những người chưa có việc làm có thể tìm một bến đỗ cho mình. Tuy nhiên từ năm 2008 trở đi, khoảng thời gian tìm kiếm việc làm đó đã tăng đến trung bình gần một năm. 

Thêm vào đó, với sự ảnh hưởng từ nền kinh tế khó khăn hiện nay, những người làm chủ luôn muốn tìm ra những cách khác nhau để có thể cắt giảm chi phí tối đa. Vậy nên từ đó những công việc ngắn hạn hay bán thời gian xuất hiện ngày càng nhiều. 

Những công việc đó thường theo một dự án, tiết kiệm chi phí hơn cho những người làm chủ, bởi vì họ không phải trả chi phí cho việc chăm sóc sức khỏe hay kì nghỉ của nhân viên.

Theo báo cáo năm 2015 của Cục Thống kê Lao động, 69% số người từ 18 đến 24 tuổi làm một công việc dưới 1 năm, và 93% làm dưới 5 năm.

Với những người ở độ tuổi 40 đến 48 cũng vậy. 32% bỏ việc chỉ sau 1 năm và 69% làm việc dưới 5 năm.

Trong thời đại của Google, hồ sơ cá nhân không còn là một công cụ hữu ích như nó đã từng.

Với rất nhiều thông tin sau một cú click chuột, tiếp cận thông tin cá nhân của mỗi người ngày nay khá dễ dàng.

Đã từng có thời điểm người ta quen với việc người ta phải làm chủ về cách giới thiệu bản thân mình ra sao, nhất là hồ sơ phải đẹp khi đi xin việc. 

Có rất nhiều các phương thức để tinh chỉnh về lịch sử nghề nghiệp và chọn lựa những gì tốt đẹp nhất để gây ấn tượng. Hầu hết nhà tuyển dụng sẽ mất vài ngày để lựa chọn thông tin, trừ khi muốn nhanh hơn thì họ sẽ thuê những người điều tra tư nhân.

Bởi vì đó không phải là một sự lựa chọn thiết thực, bản sơ yếu lí lịch trở thành một công cụ đầy sức mạnh để giới thiệu khả năng của bạn đến với các nhà tuyển dụng.

Nhưng ngày nay, bạn cần phải cẩn thận hơn rất nhiều bởi vì có rất nhiều thông tin trên mạng có thể làm ảnh hưởng đến hình ảnh cá nhân mà bạn đang muốn xây dựng. 

Vậy nên hãy dành chút thời gian làm việc mà các nhà tuyển dụng sẽ làm và thử dùng Google để tìm kiếm tên bạn lên đó xem sao. Bạn sẽ thấy hồ sơ Facebook, blog và một vài hình ảnh của mình trên đó.

Điểm mấu chốt là, mọi thứ rất dễ dàng tìm kiếm nhờ Google, nhưng nó không có nghĩa rằng bạn không thể dùng Internet để làm lợi thế cho mình. 

Đầu tiên, bạn cần phải kiểm tra xem liệu có thông tin nào trái ngược với những gì bạn đưa vào bản lý lịch cá nhân hay không. Ví dụ như năm mà bạn tốt nghiệp chẳng hạn. 

Giờ thì tìm đến những thứ như là một tấm ảnh bạn say khướt ở một bữa tiệc hay như những bình luận phản động ở Twitter. Hãy xóa những thứ đó ngay lập tức. 

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng 91% các nhà tuyển dụng ở Hoa Kỳ sẽ kiểm tra qua các thông tin trên mạng của các ứng viên và có đến 70% nhà tuyển dụng gạch tên ứng viên bởi những gì mà họ tìm được.

Vậy nên hãy kiểm soát và xóa những thứ làm ảnh hưởng đến hình ảnh của bạn trên mạng xã hội.

Sử dụng những từ khóa để tối ưu hóa hình ảnh trên mạng của bạn để mọi người dễ tìm thấy nó.

Phần lớn các thông tin trên Internet dựa vào các từ khóa. Sau tất cả, bạn phải gõ gì đó để bắt đầu tìm kiếm trên Google, và thuật toán của google sẽ tìm ra những kết quả tốt nhất và liên quan nhất.

Bây giờ, bạn có thể sử dụng sức mạnh của các từ khóa để làm chủ và thúc đẩy các kết quả xuất hiện khi ai đó “google” tên bạn hay tìm kiếm ai đó với những kĩ năng cụ thể.

Vậy hãy nghĩ về những từ khóa bạn muốn liên kết với tên của mình và những nhà tuyển dụng mà bạn hướng tới.

Bạn cũng có thể đặt mình vào vị trí của những nhà tuyển dụng và đặt câu hỏi: “Mình sẽ để chức vụ và miêu tả như thế nào để có thể tìm thấy ứng viên tốt nhất?” Dần dần, đây sẽ trở thành những từ khóa để liên kết tên bạn bằng cách thêm chúng vào hồ sơ cá nhân trên mạng của bạn. 

Vậy nên hãy lập một danh sách những từ tốt nhất mà bạn nghĩ ra như là chủ động, chăm chỉ, thân thiện, thật thà, năng động và hiệu quả.

Những từ này có thể được thêm vào tài khoản LinkedIn của bạn để miêu tả các hoạt động của bạn.

Để đảm bảo rằng tài khoản của bạn được để ý tới, bạn cần dần dần thực hiện từng bước một.

Nếu bạn mong muốn được nhìn nhận như một chuyên gia trong lĩnh vực của mình, bắt đầu một blog về chuyên môn của mình để khoe ra những hiểu biết và sở thích của mình về lĩnh vực đó.

Nếu bạn là một nhà thiết kế về ảnh, hãy viết một blog với những bài báo hay hình ảnh nổi bật. Điều này sẽ cho thấy bạn đang bắt kịp xu thế và dẫn đầu chúng. Sau đó bạn có thể thêm những lời phê bình hay những ví dụ mà cung cấp những cái nhìn sâu sắc. 

Tăng sự tương tác trong các nhóm trên LinkedIn cũng là một cách để bạn được chú ý trong lĩnh vực của mình. 

Hãy tìm kiếm những nhóm thiết kế ảnh khác nhau trên LinkedIn mà bạn có thể tham gia để học hỏi và chia sẻ.

Bạn cũng có thể dùng Twitter để chia sẻ các bài đăng hay bình luận về lĩnh vực của mình, nhớ là dùng những hashtags có liên quan để nhà tuyển dụng có thể chú ý đến bạn hơn. 

Săn “việc” không thực sự thay đổi quá nhiều, ở đâu đó ngoài kia vẫn có rất nhiều cơ hội cho bạn.  

Việc hẹn hò và “săn” việc không khác nhau là mấy. Cả hai đều có những câu hỏi chính như: “Bạn có thích tôi không?” và ngược lại.

Mặc dù đã có những sự thay đổi diễn ra trong công cuộc “săn” việc trong vòng một thập kỉ qua, tuy nhiên nó vẫn giống với những gì nó đã từng.

Bản chất của quá trình vẫn là đưa con người đến với nhau để làm việc cho mục đích kiếm lợi nhuận. 

Về phần của bạn, đó là việc bạn làm cho bản thân trở nên phù hợp và thu hút đối với các nhà tuyển dụng, bằng việc miêu tả các kĩ năng, kinh nghiệm và cá tính của mình  phù hợp với công ty và phù hợp với vị trí ứng tuyển. 

Tuy nhiên cũng đừng quên rằng, đó cũng là việc tìm kiếm những người sếp mà phù hợp với bạn. Vậy nên hãy tự đặt câu hỏi, liệu họ có cung cấp cho bạn một môi trường tốt có thể giúp bạn phát huy hết điểm mạnh của mình?

Khi đưa ra các quyết định, hãy nhớ rằng dù ở trong thị trường ngày nay vẫn có rất nhiều cơ hội việc làm hơn những gì bạn có thể nhận ra. 

Các phương tiện truyền thông có một thói quen làm phóng đại tình trạng của thị trường việc làm và làm cho bạn nghĩ rằng không có cơ hội cho mình. Kết quả là nhiều người cảm thấy chán nản và tuyệt vọng. Sự thực là bạn không cần phải như vậy. 

Thực tế, tình trạng không có gì nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn cả. Vẫn có rất nhiều cách để bạn có thể tối đa hóa vận may của mình. Bạn có thể thay đổi cách viết để tăng hấp dẫn cho sơ yếu lí lịch của mình. Bạn có thể nghiên cứu thị trường việc làm và tập trung nhiều hơn vào những lĩnh vực mới mà có thể tạo sức hấp dẫn cho bạn. 

Hãy nhớ rằng vận may là do mình tạo ra. Theo như những cuộc khảo sát của Cục Thống kê Lao động, mỗi tháng có đến 10 triệu công việc mới, và hơn nửa trong số đó yêu cầu những điều rất cơ bản. 

Một cuộc phỏng vấn tốt đòi hỏi sự chuẩn bị, tập trung và một bản hồ sơ năng lực tốt. 

Cũng tương tự như việc đi hẹn hò, có một bản sơ yếu lí lịch tốt và sự hiện diện tốt trên mạng xã hội là bước đầu để bạn tán tỉnh. Chúng ta đều biết rằng tán tỉnh chỉ là màn dạo đầu cho những gì đến sau đó – và đối với công cuộc “săn” việc, đó chính là buổi phỏng vấn. 

Một lần nữa, có rất nhiều bước bạn có thể đi theo để tăng cơ hội của mình ở giai đoạn này. Bước đầu tiên là chuẩn bị cho mình các kiến thức tốt nhất về văn hóa của công ty đó. 

Kể cả bạn là một ứng viên tiềm năng với những kĩ năng phù hợp, sự tài năng cùng kinh nghiệm, bạn cũng không muốn xuất hiện trong buổi gặp mà lại mặc một bộ đồ không phù hợp, đúng chứ? Vậy nên hãy tìm hiểu rõ nơi mà bạn đang bước đến để có sự chuẩn bị tốt nhất. 

Bạn có thể làm điều này bằng cách ghé thăm website của họ hay tìm hiểu xem các phương tiện truyền thông nói về họ như thế nào. Bạn cũng có thể xem những blog về việc kinh doanh như Gizmodo hay TechCrunch – sẽ cho bạn biết về những phát triển mới nhất.

Dù bạn làm gì, đừng kiêu ngạo hay cư xử không đúng mực tại buổi phỏng vấn, xảy ra với rất nhiều người khi nói quá nhiều và không có sự chuẩn bị tốt nhất.

Việc cảm thấy áp lực và hồi hộp là điều tự nhiên. Hãy hít một hơi thật sâu và thật bình tĩnh. Hãy để người khác nói và hãy lắng nghe thật kĩ. 

Những người phỏng vấn thành công là những người rất tỉ mỉ. Họ chú ý từng chi tiết ở câu trả lời mà họ đưa ra. Họ cũng đồng thời đưa ra những câu hỏi đến công ty như “Tôi sẽ làm việc với những người như thế nào?” Điều này sẽ thể hiện rằng bạn nhận thức được những cá tính khác nhau và tò mò liệu cá tính của bạn có phù hợp không.

Giờ, nếu bạn muốn vượt qua kì vọng của mình, bạn có thể đem theo những bằng chứng chứng minh cho các kinh nghiệm và kĩ năng của mình.

Đây là điều rất thông thường với các công việc mang tính sáng tạo chẳng hạn như thiết kế ảnh hay kiến trúc sư.

Vậy nên hãy nghĩ về hồ sơ nghề nghiệp mà bạn có thể đem theo để chứng minh năng lực và kinh nghiệm của mình. Đó có thể là một chiếc iPad chứa những chi tiết về một dự án thành công mà bạn đã từng tham gia.

Việc thương lượng thành công cũng đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo và những kiến thức nâng cao. 

Một cuộc thương thảo tiền lương cũng giống như mặc cả khi mua hàng vậy, và nó thực sự gây khá nhiều stress. 

Hãy tạo lợi thế cho mình bằng cách để nhà tuyển dụng đưa ra mức lương trước.

Bạn có thể làm điều này bằng cách chờ đến khi buổi phỏng vấn chuẩn bị kết thúc. Khi có cảm giác như họ sẽ thuê bạn, đó là lúc bắt đầu nên đặt ra những câu hỏi về vấn đề tiền lương. Nếu như cuộc phỏng vấn có nhiều vòng, thì lúc đặt câu hỏi nên để tới vòng cuối cùng. 

Tuy nhiên, họ biết cách đưa “phản đòn” những đề nghị về mức lương ấy và khiến bạn phải là người đưa ra mức lương trước.

Nếu trường hợp này xảy ra, bạn có thể đáp trả bằng cách nói những câu kiểu như: “Kể từ khi bắt đầu tuyển dụng, trong đầu anh đã nghĩ đến một con số, phải chứ?” 

Nếu không, bạn cần phải có một sự chuẩn bị tốt bằng cách tìm hiểu xem những người làm ở vị trí tương tự nhận được mức lương là bao nhiêu. 

Đây là điều mà bạn hoàn toàn có thể làm được với Google, bạn có thể so sánh mức lương ở các ngành nghề, vị trí,… với salary.com hay jobstar.org.

Với đầy đủ thông tin, bạn có thể xác định khả năng mà nhà tuyển dụng có thể trả. Sau đó bạn có thể xác định được mức lương thấp nhất mình có thể nhận và mức lương cao nhất mà công ty có thể trả cho bạn.

Nếu như có sự giao động trung bình giữa $34,000 và $42,000 bạn sẽ muốn thương lượng một con số rơi vào khoảng đâu đó giữa $40,000 và $50,000.

Bây giờ bạn có thể tăng cơ hội của mình trong việc thương lượng thành công bằng cách nói với họ rằng với kĩ năng và khả năng của bạn sẽ giúp cho họ kiếm được nhiều tiền hơn. 

Với những mẹo trên, bạn có thể trở thành một nhân viên được trả một mức lương tốt. Vậy nên hãy dũng cảm và bước vào thị trường việc làm với sự tự tin cao nhất. Những vị trí hoàn hảo nhất đang chờ đợi bạn!

Tổng kết

Nội dung chính của cuốn sách này là: Để nâng cao cơ hội có được việc làm mà bạn mong muốn, luôn luôn phải chuẩn bị cho mình hành trang tốt nhất. Hãy nhớ rằng còn rất nhiều vị trí trống cần được lấp đầy bởi những người có đủ chuyên môn. Vậy nên hãy nghĩ rằng bản thân là một người phù hợp với những nhà tuyển dụng và đừng bao giờ mất tin tưởng vào bản thân. 

Gợi ý đọc thêm

60 Seconds & You’re Hired!, Robin Ryan