Bản Ngã

True North: Discover Your Authentic Leadership (J-B Warren Bennis ...

True North (2007), Bill George

Bản ngã (2007) như chiếc kim chỉ nam giúp bạn vừa có thể tìm thấy hướng đi của chính mình,  sống đúng với bản chất, đồng thời vẫn có thể phát triển những kĩ năng cần thiết của một nhà lãnh đạo. Qua việc tìm hiểu giá trị và động lực của bản thân, chúng ta có thể thành công và hạnh phúc bằng cách sống đúng với bản ngã của mình.

Cuốn sách này phù hợp với

  • Những nhà lãnh đạo muốn cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân;
  • Bất kì ai muốn trở thành một nhà lãnh đạo giỏi;
  • Những ai cần thêm một chút hỗ trợ để đạt được mục tiêu.

Tác giả của cuốn sách này là

Bill George, giáo sư chuyên ngành Quản trị thực tế tại trường Đại học Kinh tế Harvard, đồng thời là một trong những giám đốc ở ExxonMobil, Goldman Sachs and Novartis. Bên cạnh đó, ông còn là cha đẻ của cuốn sách bán chạy nhất “Lãnh đạo tích cực”.

Chương 1. Bài học lớn nhất cuốn sách mang lại: Tìm kiếm bản ngã của riêng mình và dùng nó để trở thành một nhà lãnh đạo tuyệt vời.

Đôi khi chúng ta cảm thấy rằng những vị lãnh đạo tài giỏi đều được trợ giúp bởi một thế lực siêu nhiên nào đó. Họ thông minh, nhanh nhạy, sáng suốt và có thể đưa ra những quyết định vượt trội hơn hẳn tư duy của những người bình thường.

Không hẳn vậy. Sau khi phỏng vấn 125 vị lãnh đạo tài giỏi, tác giả đã rút ra kết luận rằng họ cũng bình thường như bất kì ai khác. Tuy nhiên, họ có những giá trị đặc biệt mà không thể gói gọn trong những từ ngữ điển hình đi liền với khả năng lãnh đạo như “tầm nhìn” hay “tài năng”. 

Bằng việc tìm kiếm và đi theo bản ngã của riêng mình, họ biết được đâu là điều quan trọng nhất và tập trung vào nó. Theo cuốn sách, khi thế giới dường như đảo lộn và mất kiểm soát, bản ngã sẽ chính là thứ giúp chúng ta đứng vững, sống đúng với con người thật của ta. 

Trong cuốn sách này, bạn đọc cũng sẽ được tìm hiểu về:

Tại sao một chuyến đi câu ngẫu hứng có thể mang lại động lực cho người đứng đầu The Gap;

Nguồn cảm hứng đã thay đổi hoàn toàn quan điểm của Oprah, nữ hoàng truyền hình, về khả năng lãnh đạo;

Tại sao những nhà lãnh đạo giỏi luôn đủ lý trí để nhận ra thiếu sót của chính bản thân mình.

Chương 2. Dùng chính câu chuyện cuộc đời bạn như một nguồn cảm hứng và đam mê để trở thành nhà lãnh đạo tuyệt vời. 

Các mối quan hệ và trải nghiệm xảy ra đều viết nên những câu chuyện riêng cho cuộc đời mỗi người. Tuy nhiên, những nhà lãnh đạo giỏi hơn người khác ở điểm, họ tận dụng tối đa những câu chuyện tưởng chừng như vô nghĩa ấy.

Việc nhận ra ý nghĩa thực sự ẩn trong các sự kiện quan trọng sẽ giúp bạn tìm kiếm và đi theo bản ngã của bản thân mình. Đồng thời, nó cũng là bí kíp của những nhà lãnh đạo thiên tài. Howard Schultz, người sáng lập ra Starbucks, là một minh chứng điển hình. Khi bố ông bị mất việc, cả nhà cũng mất đi quyền lợi được chăm sóc sức khỏe. Mẹ Schultz khi ấy đang mang thai,  từ đó cả nhà phải sống cuộc sống lẩn trốn chủ nợ của những khoản tiền bố ông vay để vợ dưỡng thai.

Schultz đã tự thề rằng sẽ thay đổi điều này nếu có cơ hội. Cuối cùng, Starbucks đã trở thành doanh nghiệp đầu tiên cung cấp quyền được chăm sóc sức khỏe cho cả những nhân làm việc bán thời gian, miễn là họ làm việc ít nhất 20 giờ một tuần. Có thể nói rằng, câu chuyện thời thơ ấu đã trở thành chiếc chìa khóa giúp Schultz trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ.

Với người lãnh đạo tài giỏi, những sự kiện xảy ra còn có thể tạo ra nền tảng cho cuộc sống của họ, trở thành động lực để họ quyết tâm thay đổi thời cuộc. Tiêu biểu như trường hợp của Reatha Clark King, cựu chủ tịch của General Mills Foundation. Sống trong sự nghèo khổ và phân biệt đối xử, người phụ nữ da màu Reatha vẫn có thể giành được học bổng và sau đó là trở thành tiến sĩ nhiệt hóa học. Mong ước lớn nhất của bà là mang lại nhiều cơ hội hơn cho những người nghèo khổ, giúp họ vượt qua sự phân biệt màu da và giới tính. Nguồn động lực ấy đến từ chính những năm tháng nghèo khổ, chính bản ngã luôn muốn giúp đỡ những người có hoàn cảnh giống mình của bà. 

Điểm chung của những nhà lãnh đạo tài giỏi là họ thường quan tâm và coi việc giúp đỡ người khác là trách nhiệm quan trọng nhất chứ không phải tiền bạc hay danh vọng.

Chương 3. Việc tự cho mình là trung tâm vũ trụ có thể khiến bạn lạc lối.

Đi kèm với thành công sẽ là sự tán dương và ngưỡng mộ từ mọi người xung quanh, đây cũng chính là lúc con người dễ lạc lối khỏi mục tiêu ban đầu nhất.

Có năm kiểu lãnh đạo dễ đánh mất chính mình đó là kiểu người khôn lỏi, người sống theo chủ nghĩa cá nhân, người hám danh, người đơn độc và những người thành công chớp nhoáng.

Đầu tiên là người khôn lỏi, họ gần như không ý thức được bản thân và cũng không có lòng tự tôn. Với suy nghĩ xảo quyệt, kiểu người này đạt được thành công thông qua việc lươn lẹo, lừa gạt người khác. Một khi đã đạt được mục đích, họ cũng sẽ hoàn toàn quên đi những người đã giúp đỡ mình trước đó.

Philip Purcell, cựu giám đốc của Morgan Stanley, là ví dụ điển hình cho kiểu người khôn lỏi. Trong quá trình xây dựng công ty dịch vụ tài chính bằng việc kết hợp giữa nguồn vốn đầu tư của ngân hàng và hoạt động môi giới, ông cố gắng xoay chuyển bộ máy lãnh đạo theo ý mình và sa thải những người có ý kiến tiêu cực về cách lãnh đạo này. Đây cũng chính là lí do Morgan Stanley thời điểm đó đã mất đi rất nhiều nhân viên có năng lực.

Tiếp theo là những người sống theo chủ nghĩa cá nhân. Tuy là lãnh đạo, nhưng thay vì có trách nhiệm với tập thể thì mục tiêu lớn nhất của họ là mang về nhiều lợi ích nhất có thể cho bản thân. Họ sẵn sàng hi sinh sự thịnh vượng lâu dài của công ty cho quyền lợi ngắn hạn của bản thân mình.

Người hám danh, đúng như tên gọi, động lực lớn lao nhất của họ là quyền lực, sự tán thưởng, ngưỡng mộ từ mọi người xung quanh.

Với những người làm việc đơn độc, thất bại lớn nhất của họ đó chính là không thể tìm được những người đồng hành thân thiết, họ luôn cố ép bản thân phải trở thành kẻ mạnh nhất. Khi quá tập trung vào công việc của bản thân, họ không nhận ra mình đang dần tự tách ra so với mọi người.

Cuối cùng, những “vì sao vụt sáng”, hay những người thành công chớp nhoáng thường sẽ không có một cuộc sống cân bằng. Đi kèm theo những thành công quá chóng vánh từ thất bại là hàng loạt rắc rối trong công việc và cá nhân, khiến họ ngập trong công việc mà không có thời gian dành cho gia đình và bạn bè.

Để không bị lạc lối, hãy luôn tự nhủ rằng cụm từ “lãnh đạo” không hướng về bản thân chúng ta, mà sứ mệnh chính của người lãnh đạo là tạo động lực cho mọi người thể hiện bản lĩnh của mình.

Chương 4. Mang lại sức mạnh cho người khác mới là nhiệm vụ của những nhà lãnh đạo thực thụ.

Lãnh đạo không phải là khả năng ép người khác làm theo những gì ra muốn, mà là tạo động lực cho mọi người khám phá hết tiềm năng của chính bản thân họ. Tuy nhiên, những là lãnh đạo thường phải có một trải nghiệm thực sự sâu sắc và đáng nhớ họ mới nhận ra chân lý này.

Ví dụ như Oprah Winfrey, trong một show truyền hình của mình cô đã phỏng vấn người phụ nữ từng bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ. Trong suốt buổi phỏng vấn, cô gái chỉ nhớ về những kí ức kinh hoàng ngày bé, thậm chí cô đã hoàn toàn bị những cảm xúc tồi tệ đó đánh gục. Buổi phỏng vấn đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của Winfrey, cô nhận ra rằng sứ mệnh lớn nhất của mình là giúp đỡ mọi người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ, thay vì chỉ theo đuổi mục tiêu cá nhân.

Hầu hết các nhà lãnh đạo thực thụ đều từng có những câu chuyện mang tính thay đổi suy nghĩ như của Winfrey. Sau đó, họ mới thực sự nhận ra nhiệm vụ của mình. 

Chương 5. Nếu tự nhận thức được bản thân mình, bạn sẽ không phải lo chuyện lạc lối.

Dù không có gì mới mẻ, nhưng đây là lời khuyên hiệu quả và dễ thực hiện nhất. Thực tế, bản thân mỗi người là một tổng thể phức tạp của những tính cách và yếu tố tác động khác nhau. Vì thế, chúng ta cần nhận thức được giá trị cốt lõi của mình, để luôn hành động theo con đường hướng đến bản ngã riêng.

Để nhận thức được bản thân, chúng ta cần biết mình mạnh ở điểm nào, tính cách đặc trưng và hứng thú của mình là gì.

Khi có nhận thức đúng đắn về bản thân, chúng ta sẽ tự tin về chính mình hơn rất nhiều. Trường hợp của Bruce Chizen, giám đốc công ty Adobe, là một ví dụ điển hình. Ban đầu, ông rất lo ngại khi làm việc trong thị trường công nghệ vì bản thân không phải một kĩ sư chuyên ngành. Tuy nhiên, ông biết rằng mình có khả năng kinh doanh và quảng bá sản phẩm rất tốt, kĩ năng về công nghệ ông cũng có thể học hỏi được. Nhận thức rõ ràng về khả năng của bản thân đã thúc đẩy ông tiếp tục theo đuổi chọn lựa của mình và sau đó trở thành vị giám đốc thành công.

Một ý nghĩa quan trọng khác của việc tự nhận thức là chúng ta sẽ phát hiện ra lỗ hổng của chính mình, và từ đó tìm những nhân tố sẽ bù đắp chúng. Với Ned Barnholt, cựu giám đốc của Agilent, tự nhận thức là yếu tố quan trọng nhất để ông xây dựng một nhóm làm việc hiệu quả. Barnholt biết rằng, tài chính – kế toán không phải là thế mạnh của mình, vì thế nhân viên xung quanh ông đều là những người rất thành thạo trong lĩnh vực này.

Ngược lại, việc thiếu nhận thức về bản thân sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Ví dụ như trường hợp của David Pottruck, cựu giám đốc của Charles Schwab. Khi còn là người đứng đầu trong một nhóm nhỏ, ông luôn nỗ lực làm việc chăm chỉ, nhưng không hiểu tại sao mọi người vẫn có thái độ hằn học với mình. Và kết cục là ông thực sự sốc khi bị cấp trên đánh giá là không đáng tin vì các đồng nghiệp cho rằng Pottruck chỉ cố gắng thu lợi ích về mình. 

Chương 6. Luôn giữ vững giá trị và nguyên tắc riêng của mình.

Bên cạnh việc tự ý thức bản thân, chúng ta cũng cần tìm ra những giá trị và nguyên tắc làm nên phong cách lãnh đạo của riêng mình. Điều gì quan trọng nhất với bạn? Điều gì sẽ luôn giữ bạn hành động đúng chừng mực? Hay điều gì mà bạn có thể làm để giúp đỡ người khác?

Nếu bạn biết những yếu tố nào sẽ tác động đến cuộc sống của mình, đã đến lúc bạn xây dựng những giá trị và nguyên tắc làm nên phong cách lãnh đạo riêng. Quan trọng nhất, những giá trị và nguyên tắc đó sẽ là yếu tố cốt lõi quyết định cách hành của bạn.

Sẽ chẳng có gì khó để duy trì những nguyên tắc ấy nếu mọi chuyện đều suôn sẻ. Nhưng nếu bạn đang bị áp lực đè nặng, ví dụ như khi tương lai, sự nghiệp hay cuộc sống của bạn đang bị đe dọa, những nguyên tắc sẽ đứng trước nguy cơ bị bóp méo.

David Gergen, người từng giữ vị trí cố vấn cho tổng thống Richard Nixon, Gerald Ford, Ronald Reagan và Bill Clinton, luôn muốn sống với những giá trị cốt lõi đến từ truyền thống gia đình. Tuy nhiên, khi bê bối chính trị Watergate nổ ra, ông không thể từ chức, bởi lẽ ông không muốn bị mọi người nhìn nhận như một kẻ hèn nhát chạy trốn. Mặc dù rất trong sạch, nhưng sự nghiệp của ông vẫn đứng trước nguy cơ sụp đổ.

Sau khi nhận ra sự thiếu minh bạch của Nixon, cả trước khi vụ bê bối vỡ lở và sau khi ông ta điều khiển dư luận, Gergen đã nhận ra nguyên tắc làm việc và giá trị cốt lõi của mình là sự ngay thẳng, trong sạch. 

Những giá trị của mỗi chúng ta đều có thể được phát hiện và thử thách trong các tình huống khác nhau. Khi tìm thấy bản ngã, ta sẽ không cần lo đến một ngày sẽ làm mất đi giá trị riêng của chính mình. 

Narayana Murthy, cha đẻ của Infosys, là một ví dụ điển hình khi ông quyết tâm chứng minh với cả thế giới rằng ở Ấn Độ, việc xây dựng một doanh nghiệp vững mạnh và thành công mà không có tham nhũng là điều hoàn toàn có thể. Ban đầu, vì Murthy không muốn đút lót mà Infosys phải mất đến một năm để hệ thống đường dây điện thoại được lắp đặt. Dù bước đầu có khó khăn, nhưng sự minh bạch kiên định của nhà sáng lập đã lan truyền khắp cả công ty, biến nó thành một giá trị khiến mọi người đều phải ngưỡng mộ.

Chương 7. Hãy tìm kiếm nguồn động lực thực sự giúp bạn khai thác hết khả năng của mình.

Bên cạnh việc tự nhận thức và những giá trị cốt lõi, nhà lãnh đạo thực thụ cũng cần nguồn động lực mạnh mẽ. Vậy trước hết, chúng ta phải biết điều gì có khả năng thúc đẩy bản thân mình. Động lực được chia thành hai loại: ngoại sinh và nội sinh. Động lực ngoại sinh như kết quả cao, bằng cấp, lương thưởng sẽ được các yếu tố bên ngoài quyết định.

Ngược lại, động lực nội sinh lại xuất phát từ chính những cảm nhận về ý nghĩa của sống của bạn. Nó bắt nguồn từ những câu chuyện như quá trình trưởng thành, cảm giác hài lòng khi làm tốt một nhiệm vụ hay hành động theo niềm tin của bản thân. Vì vậy, động lực nội sinh thường ẩn sâu và khó phát hiện hơn ngoại sinh. Thực tế, có rất nhiều người thậm chí chưa từng có cảm giác gì về nguồn động lực to lớn này. Với xu thế mải mê tìm kiếm giá trị vật chất, đi kèm với đó là áp lực từ xã hội, những nhà lãnh đạo hầu hết coi sự công nhận và ngưỡng mộ từ mọi người xung quanh là mục tiêu phấn đấu thay vì sử dụng những điều thực sự tạo động lực cho họ. 

Ví dụ, rất nhiều nhà lãnh đạo trẻ hiện nay đều muốn làm những công việc lương cao để chi trả cuộc sống dư dả và có tiền xây dựng tổ ấm. Họ tự nhủ rằng sau khi làm được hết những việc ấy, họ sẽ đi theo đam mê sau. Tuy nhiên, họ dầu quen với phong cách sống và làm việc dựa trên động lực vật chất, dần dần không còn muốn thay đổi nữa.

Tất nhiên, chúng ta không cần phải từ bỏ hết động lực ngoại sinh để trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ. Điều quan trọng nhất là biết cân bằng giữa hai nguồn động lực ấy.

Bob Fisher, người điều hành The Gap, là một minh chứng điển hình cho khả năng này. Trong một lần đi câu cá bên bờ sông Feather vào năm 20 tuổi, những thiết bị khai thác vàng còn sót lại đã gợi cho ông những quan ngại sâu sắc về môi trường. Mối quan tâm ấy dần biến thành động lực nội sinh cho ông. Sau đó, Fisher tập hợp tất cả nhân viên lại để cho họ thấy rằng công ty sẽ tiến hành tái chế rác thải và tham gia vào Hội đồng quốc phòng tài nguyên thiên nhiên (NRDC). Hành động đó không chỉ bảo vệ môi trường (nguồn động lực nội sinh) mà còn nâng cao hình ảnh công ty trong mắt xã hội (động lực ngoại sinh).

Chương 8. Tìm kiếm những trợ thủ đắc lực bằng cách xây dựng những mối quan hệ lâu dài.

Tất cả mọi người, thậm chí là những nhà lãnh đạo tài giỏi nhất đều cần sự trợ giúp. Những nhà lãnh đạo thực thụ hiểu rằng, chính những trợ thủ thân cận là người đứng sau sự thành công của họ.

Thực tế, những nhà lãnh đạo tài giỏi đều có một người hướng dẫn đã góp phần thay đổi cuộc sống và giúp họ rèn luyện kĩ năng cũng như sự tự tin vào bản thân. Người hướng dẫn không nhất thiết phải khiến bạn tự hào về bản thân. Thay vào đó, họ mang lại cho bạn một tình yêu thương và sự quan tâm đủ cứng rắn và nghiêm khắc để bạn rút ra những bài học quý báu. Vì vậy, đừng ngần ngại kết bạn với những người hướng dẫn tiềm năng. Bạn sẽ luôn học hỏi được rất nhiều từ một người có kinh nghiệm và sẵn lòng giúp bạn thay đổi cuộc sống.

Năm 20 tuổi, Dave Dillion được bổ nhiệm chức phó giám đốc thương mại của siêu thị Fry, một chi nhánh thuộc công ty của gia đình Dillion. Một ngày, anh nhận được cuộc điện thoại từ Chuck Fry, người đã bán lại siêu thị cho gia đình anh. Fry đề nghị đưa anh đi tham quan một cửa hàng của mình. Sau buổi gặp mặt đó, mỗi ngày họ đều nói chuyện với nhau ít nhất một tiếng đồng hồ, trong đó Fry hướng dẫn Dillion cách để tối ưu hóa những tiềm năng của công ty.

Ngoài người hướng dẫn, những nhóm trợ thủ đắc lực cũng là một nơi cho chúng ta lời khuyên để trở thành một nhà lãnh đạo tài giỏi hơn. Nhóm hiệu quả nhất là tập hợp những người gặp mặt nhau thường xuyên để nói về những điều quan trọng nhất trong cuộc sống của họ.

Tác giả của cuốn sách, Bill George luôn có một cuộc gặp mặt kéo dài 75 phút cố định mỗi thứ tư hàng tuần với một nhóm đã thành lập cách đây 30 năm. Thực tế, George và những thành viên còn lại đều coi nhóm là một trong những yếu tố quan trọng nhất của cuộc sống. Nó giúp họ làm rõ những niềm tin, giá trị và quan điểm về các vấn đề quan trọng, sau đó sẽ có những phản hồi và góp ý cần thiết cho nhau.

Không bắt buộc là lãnh đạo mới có thể chọn nhóm trợ thủ, bất kì ai đã hoặc đang gặp các vấn đề tương tự đều có thể cho bạn lời khuyên và những góc nhìn mà bạn chưa phát hiện ra. Những người có thể giúp đỡ bạn không giới hạn là một nhóm hay một người hướng dẫn thân cận, đó có thể là người bạn đời, gia đình bạn thân.

Người đứng đầu có thể sẽ là người cô đơn nhất, vì thế hãy giữ các mối quan hệ thân thiết.

Chương 9. Biết kết hợp tất cả các khía cạnh của cuộc sống để có thể được là chính mình.

Như chúng ta đã thấy, khả năng lãnh đạo không chỉ là cách bạn thể hiện ở nơi làm việc. Để có thể sống đúng với cá tính của mình, bạn phải biết kết hợp tất cả khác khía cạnh trong cuộc sống. Điều đó có nghĩa rằng chúng ta phải cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân, bao gồm nhiệm vụ, gia đình và bạn bè. Nếu làm được điều ấy, dù ở công ty, ở nhà hay đi gặp gỡ bạn bè, chúng ta đều có thể sống với nét tính cách đặc trưng của bản thân. 

Rất nhiều người thắc mắc liệu rằng con người có thể vừa có cuộc sống cá nhân phong phú vừa thành công trong công việc không? Câu trả lời là có, nếu bạn nhận ra sự thật rằng, chúng ta không phải là người hùng có thể xuất hiện ở bất kì đâu nếu có ai đó cần giúp đỡ.

Trường hợp của Kris Johnson, ngôi sao mới nổi ở Medtronic là một ví dụ điển hình. Sau khi được thăng chức lên giám đốc kinh doanh toàn cầu của Medtronic, Kris nhận ra rằng cô đã dành quá nhiều thời gian cho công việc mà quên mất gia đình. Sau đó, cô quyết định rời Medtronic và chuyển đến một công ty tầm trung để có thể dành nhiều thời gian hơn cho con cái. Hơn tất cả, cô cảm thấy rất vui vì có thể cân bằng giữa gia đình và công việc mặc dù phải đánh đổi một sự nghiệp lẫy lừng.

Bên cạnh đó, những nhà lãnh đạo thực thụ luôn ý thức được thành công của chính mình. Đây là yếu tố sẽ nhắc nhở họ về chặng đường cố gắng chông gai, giúp họ không trở nên hợm hĩnh và tự cao khi ở trên đỉnh cao sự nghiệp. Một trong những cách để đạt được điều đó là tìm kiếm một nơi mà bạn có thể làm mới suy nghĩ của mình. Đó có thể là nơi bạn và gia đình đôi khi ghé qua để thư giãn, trò chuyện, giúp bạn có cái nhìn chân thực về cuộc sống hiện tại.

Vị trí đứng đầu luôn đi kèm với rất nhiều áp lực, nhưng bạn hoàn toàn có thể cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân.

Kết luận

Thông điệp cuốn sách truyền tải:

Bằng việc khám phá những khía cạnh khác nhau của bản thân, bạn sẽ tìm thấy chiếc “kim chỉ nam” của riêng mình để luôn đi đúng hướng, luôn được là chính mình.

Lời khuyên từ tác giả

Hãy thử dùng biện pháp “New York Times test”.

Nếu phân vân trước một quyết định quyết định quan trọng, hãy thử tưởng tượng xem mình sẽ cảm thấy thế nào nếu toàn bộ sự việc được giải quyết theo hướng ấy sẽ xuất hiện trên trang đầu của tờ New York Times danh tiếng? Nếu đó là cảm giác lo lắng và sợ hãi, bạn phải cân nhắn nhiều hơn trước khi hành động. Nếu bạn cảm thấy tự hào, hãy bắt tay vào làm dù có bị ai ngăn cản hay chỉ trích.

Khuyên đọc

Thử thách lãnh đạo, James Kouzes và Barry Posner