Ba Mươi Triệu Từ

Amazon.fr - Thirty Million Words: Building a Child's Brain ...

Thirty Million Words, Dana Suskind

Ba Mươi Triệu Từ giải thích tầm quan trọng của ngôn ngữ trong việc phát triển thành công từ sớm và trong lâu dài một đứa nhỏ. Các chương trong cuốn sách này sẽ phác họa những cách mà cha mẹ có thể giúp con mình phát triển tốt nhất trong những năm tháng đầu đời quan trọng.

Cuốn sách dành cho:

  • Các bậc cha mẹ;
  • Nhà tâm lý học và nhà giáo dục;
  • Những người muốn học một ngôn ngữ mới.

Tác giả: 

Dana Suskind là bác sĩ phẫu thuật chuyên về thính giác và cấy ốc tai. Cô là người sáng lập ra sáng kiến ​​Ba mươi triệu Lời nói, một chương trình tập trung vào tầm quan trọng của việc tiếp xúc ngôn ngữ từ sớm đối với một đứa trẻ đang phát triển.

Trò chuyện với con cái giúp chúng phát triển tốt hơn

Hẳn chúng ta còn nhớ những câu chuyện được bố mẹ, ông bà hay anh/chị mình kể cho mỗi khi lên giường chuẩn bị đi ngủ chứ? Nó có thể là câu chuyện về  sinh vật huyền bí như ông ba bị, cái cây biết nói, hay câu chuyện ở xứ sở thần tiên kỳ diệu với chàng hiệp sĩ dũng cảm và những cuộc phiêu lưu ly kỳ, hấp dẫn. 

Tuy nhiên, liệu những câu chuyện hư cấu đó có giúp gì cho sự phát triển của trẻ nhỏ không? 

Việc kể chuyện cho trẻ nghe giúp hình thành và nuôi dưỡng trí tưởng tượng cũng như năng lực nói của các bé. Nhưng có thể bạn chưa biết, việc trẻ được giao tiếp qua các hình thức khác nhau từ sớm còn tạo một nền tảng tuyệt vời để phát triển khả năng nói của trẻ và đi đến nhiều thành công trong học tập sau này.

Ngay sau khi đọc xong bài viết này, bạn sẽ biết thêm về sự liên kết giữa các dây thần kinh trong não của trẻ và vai trò chính của ngôn ngữ trong việc hình thành các mạng lưới thần kinh trong não. 

Bạn sẽ khám phá ra tác động của những cuộc trò chuyện với con cái đối với thành tích học tập của chúng trong tương lai.  Với tư cách là cha mẹ, bạn có thể biến những lần trò chuyện đó thành những ảnh hưởng tích cực. Bạn cũng sẽ hiểu tại sao các nơ ron thần kinh của một đứa trẻ lại tương tự như những cây cột treo đường dây điện thoại (telephone poles) và lý do chúng ta càng lúc càng cảm thấy khó khăn hơn trong việc học một ngôn ngữ mới khi mà ta lớn lên.

Sự hình thành liên kết của các dây thần kinh trong suốt ba năm đầu đời là nền tảng để phát triển khả năng nhận thức trong tương lai.

Bắt đầu từ thuở lọt lòng mẹ, mỗi âm thanh, hình ảnh và cảm giác đều ảnh hưởng đến cách bạn nhìn nhận thế giới xung quanh. Ảnh hưởng này biểu hiện rõ nhất trong ba năm đầu đời, khoảng thời gian mà các hệ thống dây nơ ron thần kinh não đang hình thành. Không giống như các cơ quan khác, bộ não không phát triển hoàn thiện ngay sau khi sinh và chức năng của nó giống như một bản vẽ kiến trúc của một căn nhà. Mỗi người đều được sinh ra với khoảng 10 tỷ nơ ron. Ban đầu giữa chúng không có mối liên kết nào, giống như những cột điện thoại nhưng không có đường dây truyền tín hiệu.

Khi những tế bào thần kinh này dần liên kết lại với nhau, chúng sẽ khiến cho não mở ra nhiều chức năng hơn. Trong những năm quan trọng, từ khi sinh ra đến khi 3 tuổi, có tới 700 – 1000 mối liên kết mới giữa các dây nơ ron được hình thành.

Hệ thần kinh phức tạp này có tác động đến mọi chức năng của não, từ trí nhớ đến cảm xúc, cho tới kỹ năng vận động và ngôn ngữ. Tuy nhiên, việc gia tăng đột biến các mối liên kết lại trở nên hỗn loạn và mạng lưới sẽ dần dần giảm xuống chỉ còn các mối liên kết cần thiết thông qua quá trình cắt giảm được gọi là “Synaptic pruning”.

Việc cắt giảm này loại bỏ đi những liên kết, hiểu biết không quan trọng và ít được sử dụng, tập trung củng cố các mối liên kết, hiểu biết được dùng thường xuyên hơn. Khả năng thay đổi những đường dây thần kinh này được gọi là “Cơ chế thần kinh mềm dẻo”.

Đây là một khả năng rất đặc biệt của bộ não, bởi sự phát triển của não trong ba năm đầu tiên đặt nền tảng cho sự phát triển trí tuệ trong tương lai. Khả năng tìm ra hàm ý của các âm thanh nghe được đòi hỏi một trí thông minh sâu sắc.

Trên thực tế, não bộ của một em bé có thể cảm nhận được các âm thanh từ người mẹ. Sau đó, bộ não sẽ hình thành nên hệ thống các dây thần kinh giúp đứa bé nói được tiếng mẹ đẻ của nó sau này. Đồng thời, não sẽ loại bỏ bớt những âm thanh và mối liên kết ít được sử dụng, giảm khả năng phân biệt âm thanh của một ngôn ngữ mới nếu sau này đứa bé đó có học. Đây cũng là lý do tại sao mà nhiều người trong số chúng ta thường rất vất vả để học một thứ tiếng mới khác với tiếng mẹ đẻ khi ta ngày càng lớn tuổi hơn.

Phát triển khả năng nhận diện ngôn ngữ từ sớm cho trẻ, bao gồm cả tư duy trừu tượng và toán học, là trọng tâm của ngành giáo dục.

Ngôn ngữ không chỉ đơn thuần là lời nói hay chữ viết, mà nó còn là nền tảng để con người học tập, khám phá, trau dồi tri thức. Nếu khả năng nhận biết và sử dụng ngôn ngữ của một người không được quan tâm phát triển ở bậc mẫu giáo thì sẽ ảnh hưởng đến thành tích học tập của họ. Một đứa trẻ bị yếu trong khả năng ngôn ngữ khi bước vào mẫu giáo sẽ nhanh chóng bị tụt lại phía sau so với những đứa trẻ còn lại vì quá trình nghe, xử lý, dịch, hiểu những gì nó nghe được sẽ lâu hơn. Kết quả là đứa trẻ đó thường xuyên không bắt kịp những gì giáo viên nói, ảnh hưởng đáng kể đến việc học và kết quả học tập.

Quá trình này cũng giống như việc bạn cố gắng giao tiếp bằng một ngôn ngữ khác với tiếng mẹ đẻ. Trong lúc lắng nghe người kia nói, bạn sẽ phải thực hiện quy trình chuyển đổi, dịch lại từng từ để hiểu xem họ đang nói gì. Nhưng đến khi bạn vừa hiểu được điều họ nói trước đó vài giây, cuộc hội thoại đã chuyển sang một chủ đề khác.

Tới đây ta có thể thấy rằng: ngôn ngữ chính là chìa khóa để mỗi người học hỏi, tiếp nhận tri thức, bao gồm cả các lĩnh vực như toán học hay tư duy.

Ngay từ khi sinh ra, con người đã có khả năng nhận biết các con số và ước lượng chúng. Chẳng hạn, khi phải lựa chọn một trong hai lối đi để ra khỏi siêu thị, chúng ta có thể nhanh chóng chọn con đường ta thấy ngắn hơn mà chẳng cần phải nghĩ nhiều. Nhưng ở một cấp độ cao hơn, trừu tượng hơn của toán học, chúng ta đưa ra quyết định dựa khả năng tính toán của mình, kết hợp với những hình ảnh, biểu tượng, chữ viết, có nghĩa là ta đã sử dụng đến ngôn ngữ để ra quyết định.

Hơn nữa, tư duy trừu tượng giúp trẻ phát triển khả năng cảm nhận không gian và nhận diện các khối hình học. Nói cho cùng, khả năng cảm nhận không gian, chẳng hạn như biết được một vật đang xoay tròn, tưởng tượng được ra các hình ảnh 3 chiều một cách chân thực và phân biệt được các chiều không gian khác nhau là yếu tố quan trọng để đoán rằng một người có học tốt các môn STEM hay không. (Khoa học, Tin học, Kỹ thuật, Toán học).

Thành công trong việc giáo dục con trẻ không phụ thuộc nhiều vào bối cảnh nền kinh tế, xã hội mà chủ yếu dựa vào thời gian cha mẹ dành ra để trò chuyện với con mình.

Phát triển khả năng ngôn ngữ là nền tảng để có thể học mọi thứ, nhưng điều gì sẽ quyết định việc một đứa trẻ có được môi trường phù hợp để phát triển khả năng ngôn ngữ? Liệu điều đó có phụ thuộc vào việc cha mẹ chúng giàu hay nghèo không? Hay nó phụ thuộc vào lượng thời gian cha mẹ dành ra đề trò chuyện với con mình?

Đáng ngạc nhiên là mức độ giàu hay nghèo của cha mẹ không phải là nhân tố quyết định đến thành công trong học tập của trẻ. Điều này đã được chỉ ra trong một nghiên cứu kéo dài 6 năm, được công bố năm 1995 bởi 2 nhà khoa học xã hội Betty Hart và Todd Risley

Các thử nghiệm đã ghi lại và phân tích hành vi của những hộ gia đình với điều kiện kinh tế, hoàn cảnh khác nhau và phát hiện ra rằng, trong một giờ, trẻ em từ các gia đình có điều kiện kinh tế tốt đã nghe được trung bình 2000 từ, trong khi những đứa trẻ khác có điều kiện kinh tế kém hơn chỉ nghe được 600 từ. Theo thời gian, khi chúng lên 3 tuổi, con số này lên đến 30 triệu từ.

Sự khác biệt này đến từ việc những đứa trẻ có điều kiện gia đình tốt hơn dường như được tiếp xúc với môi trường học tập ngôn ngữ tốt hơn, chúng được nghe nhiều hơn Điều đó giúp tăng cường các đường dẫn thần kinh và cho phép não bộ của những đứa trẻ này phát triển tối ưu.

Thoạt nhìn, nghiên cứu dường như đã khám phá ra mối tương quan rất rõ ràng giữa điều kiện kinh tế và kết quả học tập nhưng thật ra, nó cho thấy rằng kinh tế xã hội và chủng tộc không nhất thiết là yếu tố chính quyết định khả năng học tập của một đứa trẻ.

Thay vào đó, nghiên cứu cho thấy cách mà một đứa trẻ học tập, tiếp thu tri thức sau này được xác định bởi môi trường ngôn ngữ xung quanh trong những năm tháng đầu đời của chúng. Điều này chỉ ra rằng các gia đình nghèo hơn hoàn toàn có thể tạo ra một môi trường hỗ trợ và nuôi dưỡng khả năng ngôn ngữ cho con cái họ, thậm chí họ có thể làm tốt hơn những gia đình giàu có. Những đứa trẻ được lên trong môi trường giao tiếp, trò chuyện trong gia đình thường xuyên sẽ có sự phát triển tốt về khả năng ngôn ngữ, không kể điều kiện kinh tế hay trình độ học vấn của cha mẹ.

Có phải số lượng từ ngữ mới là yếu tố quan trọng duy nhất, không kể chất lượng?

Chắc chắn rồi. Một đứa trẻ càng tiếp xúc được nhiều từ, chúng càng học tốt hơn và nghiên cứu tương tự cũng cho thấy chất lượng đi kèm với số lượng. Nói cách khác, cha mẹ càng nói nhiều, khả năng sử dụng ngôn ngữ của con cái họ càng tốt và trở nên phong phú hơn. Xét cho cùng, khi trẻ nói được nhiều từ, khả năng ngôn ngữ của trẻ sẽ tăng lên.

“Một quốc gia mà ở đó có lượng lớn trẻ em không có cơ hội để phát huy được tối đa khả năng của mình, thì quốc gia đó cũng không thể đạt đến trình độ phát triển cao nhất”

Cả cha mẹ và con cái đều nên tin vào khả năng của chính mình.

Những lời chỉ trích có thể gây khó chịu cho trẻ em, khiến chúng thu mình lại và trở nên đề phòng, nhưng lời khen ngợi quá mức lại có thể làm cho chúng phụ thuộc vào ý kiến của người khác để làm động lực cho mình. Vậy làm thế nào để bạn có thể mang lại những điều tốt đẹp nhất cho con mình?

Hãy bắt đầu bằng việc giúp chúng tin rằng mọi mục tiêu đều có thể thực hiện và đạt được. Điều này có nghĩa rằng chúng có thể vượt qua bất cứ thử thách nào nếu chúng thực sự kiên trì. 

Đây được gọi là tư duy cầu tiến. Những trẻ được trang bị với lối tư duy này sẽ không bị choáng ngợp trước sự mới mẻ và từ đó, chúng có thể phát huy tối đa khả năng của mình thông qua sự kiên trì bền bỉ. Hiệu quả của nó đã được khẳng định trong một nghiên cứu năm 1998 của Giáo sư Carol Dweck, trong đó 128 học sinh lớp năm tham gia trả lời 5 câu hỏi. Sau khi giải xong các câu đố, trẻ em được khen ngợi bằng một trong hai lý do sau: do chúng thông minh hoặc do chúng đã làm việc tích cực. Khi Dweck yêu cầu lũ trẻ làm tiếp nhiệm vụ thứ hai, cô đưa ra 2 lựa chọn, lũ trẻ có thể chọn làm nhiệm vụ giống với nhiệm vụ thứ nhất, hoặc làm một nhiệm vụ khác khó hơn nhưng qua đó chúng sẽ học hỏi được rất nhiều.

Trong số những đứa trẻ được khen là thông minh, 67% đã chọn nhiệm vụ thứ hai giống nhiệm vụ ban đầu. Trong khi 92% đứa trẻ được khen là làm việc tích cực đã chọn nhiệm vụ thứ hai là nhiệm vụ khó hơn. Nói cách khác, những đứa trẻ trong “nhóm làm việc tích cực” đã áp dụng lối tư duy “cầu tiến” và nó giúp chúng trở nên quyết tâm, tự tin hơn. Lũ trẻ tin mình có thể xử lý một nhiệm vụ mới khó khăn hơn, chúng trở nên cởi mở hơn trước những thử thách mới.

Điều này cho ta thấy triển vọng phát triển của trẻ khi chúng luôn tự thử thách bản thân mình. Và cha mẹ cũng nên chấp nhận rằng chúng sẽ có ảnh hưởng tích cực đến trí thông minh của trẻ. Điều này đã được khẳng định qua nhiều phản hồi thực tế như nhờ vào những câu nói tích cực, khích lệ động viên hay truyền cảm hứng cho trẻ qua ngôn ngữ sẽ giúp chúng tăng vốn từ vựng và phát triển các kỹ năng xã hội.

Đây là bước cần thiết vì cha mẹ, với cái tầm nhìn khách quan về vai trò của mình trong quá trình giúp đỡ sự phát triển của trẻ, có thể giúp họ nhận rõ tiềm năng của con cái mình.

Thu hút sự quan tâm và trò chuyện cùng với trẻ là cách giúp chúng học hỏi hiệu quả hơn.

Vậy bạn còn có thể làm gì khác nữa để giúp con bạn phát triển ngôn ngữ và lấp đầy khoảng trống 30 triệu từ? Một chiến lược tốt để tăng sự giao tiếp giữa cha mẹ và trẻ là quy tắc 3T: (Tune in) chăm chú lắng nghe, (Talk more) Trò chuyện nhiều hơn và (Take turns) chờ đợi tới lượt. Hãy nhìn vào 2 quan điểm đầu tiên:

Trước tiên, bắt được sự chú ý của trẻ sẽ phát triển khả năng học hỏi của chúng. Giả sử con bạn đang ngồi bệt trên sàn nhà chơi với mô hình lắp ráp. Trong khi bạn nghĩ tốt nhất là nên thay đổi hoạt động sang giờ đọc truyện nhưng thực ra, ý tưởng tốt nhất lại là chơi cùng con bạn.

Làm như vậy, bạn có thể cùng con xây tòa tháp và trò chuyện về màu sắc, chiều cao của nó và điều gì sẽ xảy ra nếu xây quá cao. Chơi, nói chuyện với con về những gì chúng tập trung sẽ giúp con bạn có những trải nghiệm hay và chúng sẽ hào hứng với trò chơi ấy hơn.

Một điều cần nhớ nữa là não của trẻ sơ sinh không thể chuyển đổi các hoạt động dễ dàng như não người lớn; sẽ thật lãng phí thời gian nếu cố thu hút trẻ vào thứ gì mà chúng tỏ vẻ chán ngán.

Vì vậy, hãy chăm chú lắng nghe con bạn bằng cách trò chuyện thân thiết. Quan điểm T thứ hai, nói nhiều hơn, cũng quan trọng không kém. Bạn đừng bao giờ từ chối cơ hội để được nói chuyện nhiều hơn với con, và hãy chú ý tới ngữ điệu của bạn. Việc này sẽ giúp thu hút sự chú ý của bé và giúp bé học tập tốt hơn. 

Một nghiên cứu gần đây của đại học Stanford phát hiện ra rằng những đứa trẻ được nghe và trò chuyện nhiều trong khoảng từ 11 cho đến 14 tháng đã tăng gấp đôi vốn từ vựng ở giai đoạn hai tuổi so với những đứa trẻ ít được tiếp xúc.

Nhưng cái “T thứ hai” không đơn giản chỉ có vậy.Trong những chương tiếp theo bạn sẽ được hiểu thêm “Nói nhiều hơn” quan trọng như thế nào. 

“Sự đáp ứng của cha mẹ dẫn đến sự phát triển nhận thức, sự tự điều chỉnh phát triển tình cảm – xã hội và sức khoẻ thể chất của trẻ.”

Thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ, đa dạng vốn từ ngữ và khả năng trò chuyện là ba yếu tố quan trọng cần thiết để nói nhiều hơn.

Trò chuyện với con bạn là trọng tâm của việc học ngôn ngữ.

Thứ nhất, nói chuyện nhiều hơn bằng cách kể chuyện, biến những hoạt động thường ngày thành cơ hội phát triển của não. Cách kể chuyện đơn giản là mô phỏng lại những điều đang xảy ra. Đây là một cách tuyệt vời để lấp đầy đôi tai bằng ngôn ngữ, từ đó làm tăng vốn từ ngữ của trẻ nhỏ cũng như sợi dây kết nối giữa âm thanh và hình ảnh có liên quan đến nhau.

Thời điểm kể chuyện phù hợp nhất chính là lúc diễn ra những thói quen hằng ngày như thay tã hay cho trẻ ăn.

Thứ hai, nói nhiều hơn cũng liên quan đến việc sử dụng ngôn ngữ theo ngữ cảnh, một khía cạnh thiết yếu thành tựu giáo dục. Trải nghiệm ngôn ngữ đầu tiên của trẻ là những thông tin hiện tại như những điều chúng nhìn thấy, nghe được và những hoạt động chúng tham gia.

Cuối cùng, nói nhiều hơn đòi hỏi sự hiểu biết tinh thông đa dạng linh hoạt ngôn ngữ trong mỗi lời nói, trong những cơ hội bạn có được, xây dựng nên sự phong phú cho vốn từ và tạo dòng chảy mượt mà trong cuộc trò chuyện. Việc này rất quan trọng  vì trẻ em bắt đầu nói bằng hành động, hay những câu nói không đầy đủ. Là cha mẹ, bạn sẽ giúp con mình lấp đầy khoảng trống bằng những cuộc trò chuyện cùng chúng.

Ví dụ, nếu con bạn nói “một con mèo đen”, bạn có thể nói câu hoàn chỉnh hơn với con “Đúng rồi, một con mèo đen. Chúng ta hãy cùng xem nó di chuyển nhanh như thế nào nhé.” Bằng cách trò chuyện cùng con với những câu đầy đủ mở rộng như thế này, bạn có thể tiếp tục giới thiệu những từ vựng mới và đem lại cho trẻ một cái nhìn sâu sắc về đối tượng trong cuộc trò chuyện.

Khuyến khích con bạn tham gia trò chuyện lần lượt và nhớ những gì chúng được biết.

Chữ T cuối cùng: hãy để con bạn đáp lại trong giao tiếp bằng các cử chỉ, âm thanh và chữ. Đây là kĩ thuật được xây dựng để khuyến khích trẻ nhỏ nói chuyện.

Một chiến thuật quan trọng để thực hiện thành công “T thứ ba” là hãy dành thêm cho trẻ vài giây suy nghĩ đến từ ngữ chúng định nói thay vì chúng ta nói cho chúng biết. Như vậy, mặc dù ban đầu trẻ được nghe và biết khá ít ngôn ngữ, nhưng về lâu dài, điều này tốt cho việc học từ ngữ trong tương lai.

Một chiến lược khác là hãy hỏi con những câu hỏi mở: “Như thế nào?” hoặc “Tại sao?” để trẻ có thể trò chuyện thay vì trả lời bằng cử chỉ, từ đó làm thúc đẩy trẻ tích cực nói chuyện hơn.

Cuối cùng đừng quên đọc và kể chuyện cho trẻ nghe. Đây là cơ hội tuyệt vời để áp dụng cả 3 Ts. Trên thực tế, thời gian kể chuyện là cơ hội tốt nhất đem chiến lược này vào thực tiễn.

Chúng ta đều biết rằng việc đọc và kể chuyện mang lai những lý thú giúp trẻ học hỏi và thêm một chút nỗ lực, bạn sẽ tận dụng được cơ hội này nhiều hơn nữa. Thứ nhất, hãy chú ý đến sự quan tâm và hào hứng của con bạn, từ đó bạn có thể chuyển sự tập trung sang những điều này.

Thứ hai, việc nói nhiều hơn không có nghĩa là đọc nhiều sách hơn. Để trẻ nhận được nhiều điều lý thú trong câu chuyện, bạn hãy nói với trẻ những diễn biến và nó ảnh hưởng đến nhân vật như thế nào. Những lời giải thích như thế sẽ là những điều ý nghĩa trong tâm trí con bạn.

Sau khi trẻ đã lớn hơn một vài tuổi, thay vì giải thích cho con về những điều đã xảy ra, hãy khuyến khích trẻ chia sẻ ý tưởng của mình về câu chuyện và tham gia thảo luận về chúng.

Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ phụ thuộc phần lớn vào chúng ta – những bậc phụ huynh.

Bây giờ bạn đã biết một vài chiến lược giúp con mình học ngôn ngữ. Nhưng làm thế nào để chắc chắn trẻ sẽ có nền tảng vững chắc trong cuộc sống?

Các chương trình hỗ trợ cha mẹ sẽ truyền bá, chia sẻ kiến thức bổ ích trong những năm đầu phát triển trí tuệ của một đứa trẻ. Nói cách khác, hãy để mọi người hiểu được sự khác biệt trong môi trường học tập ngôn ngữ từ sớm của trẻ.

Trung tâm trẻ em quốc gia tại đại học Columbia phát hiện ra rằng, năm 2013 có 32 triệu trẻ em nước Mỹ sống trong các gia đình có thu nhập thấp. Không chỉ vậy, theo James Heckman, người đoạt giải Nobel về kinh tế đã ước lượng rằng mỗi đồng đô la chi ra để phát triển giáo dục mầm non chất lượng cao cho trẻ em bị thiệt thòi sẽ mang lại lợi ích kinh tế hàng năm từ 7 -10% thông qua thành tích học tập của trẻ, hành vi và năng suất làm việc của bậc phụ huynh.

Vì vậy, việc đầu tư cho trẻ từ khi còn nhỏ là điều vô cùng quan trọng, nhưng các bậc phụ huynh cũng cần nuôi dưỡng con mình theo những cách tự nhiên. Từ đó, họ sẽ giúp con mình thu hẹp khoảng cách đến thành công và giúp con mình đạt được những mục tiêu của chúng.

Tổng kết:

Thông điệp chính:

Mỗi đứa trẻ đều có tiềm năng thành công về học thuật và kiến thức xã hội. Nhưng để làm được điều này, chúng cần sự quan tâm chăm sóc từ sớm của người lớn. Điều này có nghĩa là việc tạo ra môi trường tích cực để trẻ học hỏi ngôn ngữ sớm và được dạy dỗ từ cha mẹ là rất quan trọng.

Lời khuyên: Khuyến khích con mình tự điều chỉnh

Hãy tạo cơ hội để con được cân nhắc lựa chọn và quyết định. Ví dụ như để cho con được tự lựa chọn chọn chiếc áo sơ mi màu đỏ hoặc màu xanh. Cách tiếp cận này cũng làm hạn chế những chỉ thị làm nản lòng trẻ nhỏ, đứa trẻ sẽ nói nhiều hơn trong cuộc nói chuyện từ đó làm tăng vốn từ vựng của trẻ cũng như giúp trẻ được tự do thể hiện cảm xúc của mình.