Trên Bước Đường Trở Thành Nhà Lãnh Đạo

On Becoming A Leader, Warren Bennis

“Người lãnh đạo không chứng minh cho bản thân, đổi lại, họ thể hiện chính mình.”

Sự lãnh đạo thực thụ nảy sinh trong lúc một người thể hiện toàn bộ tiềm năng độc đáo của anh ta.

Cuốn sách này dành cho

  • Những người đã, đang và sẽ ấp ủ giấc mơ trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ
  • Những ai mong muốn tự dẫn dắt bản thân mình tiến lên phía trước
  • Tất cả những người muốn tìm hiểu về bí mật đằng sau những gương mặt lãnh đạo tài ba  

“Bất cứ điều gì phù hợp với các nhà lãnh đạo, dù tốt hay xấu, cũng phù hợp với mỗi chúng ta. Chỉ khi hiểu được điều mà ta đang làm và những gì chúng ta muốn làm, chúng ta mới có thể bắt đầu cuộc sống của mình và biến mọi mong muốn thành hiện thực…”

Đôi nét về Warren Bennis

Bennis đóng vai trò quan trọng trong ngành nghiên cứu về khả năng lãnh đạo. Năm 1985, dựa trên quan sát và phỏng vấn 90 nhà lãnh đạo của nước Mỹ, từ phi hành gia Neil Armstrong đến Ray Kroc – người sáng lập McDonald, ông đã rút ra kết luận rằng sự lãnh đạo quan trọng hơn chúng ta tưởng và ai cũng có thể được học nó.

Cuốn Trên bước đường trở thành nhà lãnh đạo mang khuynh hướng cá nhân, đặt câu hỏi làm thế nào bạn có thể biến việc lãnh đạo thành một thói quen trong cuộc sống khi thế giới xung quanh bạn luôn thay đổi mập mờ. Cuốn sách là sản phẩm của những cuộc hội thoại sâu sắc về một số người (ít hơn rất nhiều so với 90 người được nghiên cứu năm 1985), tất cả chỉ có 28 người, bao gồm cả Đạo diễn phim Sydney Pollack, nhà nữ quyền Betty Friedan, và nhạc sĩ kiêm người sáng lập A & M Record Herb Alpert.

Một nhà lãnh đạo là gì?

Trên bước đường trở thành nhà lãnh đạo cung cấp nhiều góc nhìn thấu suốt. Có lẽ vấn đề cốt lõi và chủ đề của cuốn sách là: Những nhà lãnh đạo thực thụ không chú trọng vào việc chứng minh bản thân mình, trên tất cả, điều họ muốn là có thể thể hiện hết bản thân. Chứng minh bản thân theo quan điểm của tác giả là tầm nhìn hạn chế hoặc phiến diện của cá nhân, trong khi các nhà lãnh đạo, bằng việc liên tục tìm kiếm những cách thể hiện đầy đủ nhất bản thân, họ sẵn sàng để liên tục tái tạo.

Đối với những nhà lãnh đạo của Bennis, cuộc sống không phải là một cuộc cạnh tranh mà là một sự nở rộ. Mô hình giáo dục và xã hội thường hiện hữu trong cách ta lãnh đạo: “Những gì chúng ta cần phải biết luôn ẩn trong những gì chúng ta nên biết.” Học tập thực sự là quá trình ghi nhớ những điều quan trọng với bạn; trở thành một nhà lãnh đạo là hành động thể hiện con người thật của bạn.

Sự lãnh đạo là sự cam kết với cuộc đời, bởi vì nó đòi hỏi tầm nhìn, và thường liên quan đến tổng thể cuộc sống. Khi mọi người biện minh rằng họ không thể lãnh đạo, hoặc không muốn lãnh đạo, họ thường nghĩ đến việc quản lý và diễn thuyết. Nhưng sự lãnh đạo cũng đa dạng như tính cách con người, và câu hỏi chính ở đây không phải là liệu bạn có trở thành gánh nặng mà là làm thế nào bạn vượt qua thử thách, thoát khỏi điều tầm thường và thực sự dẫn dắt bản thân.

Theo Bennis, trở thành một nhà lãnh đạo bao gồm:

  • Học hỏi liên tục và không bao giờ ngưng tò mò
  • Một điểm nhìn hấp dẫn: các nhà lãnh đạo đầu tiên luôn xác định thực tại của bản thân (những gì họ tin là ở trong tầm với), sau đó thiết lập “giấc mơ quản trị”
  • Phát triển khả năng giao tiếp và truyền cảm hứng để những người khác làm theo
  • Chấp nhận rủi ro và sự bất ổn một cách táo bạo
  • Có khả năng tự nhận thức, thẳng thắn, trưởng thành và luôn tiếp nhận lời phê bình
  • Là duy nhất, là nguyên bản: “Những người lãnh đạo học hỏi từ người khác, nhưng không bắt chước và biến thành người khác”
  • Tái tạo: để tạo ra những điều mới mẻ đôi khi đòi hỏi phải tái tạo bản thân. Mọi người có thể chịu ảnh hưởng bởi gen và môi trường xung quanh, nhưng người lãnh đạo thực thụ tận dụng tất cả những ảnh hưởng đó và tạo ra những điều độc đáo
  • Dùng thời gian để ngẫm nghĩ, điều này mang lại đáp án và cách giải quyết
  • Khao khát những xác tín trong cuộc sống: tin (và đi tìm) cái tốt nhất cho chính mình và người khác
  • Nhìn thấy những thành công nhỏ, sự phát triển và niềm vui mỗi ngày, chứ không phải chờ đợi nhiều năm để thấy thành công to lớn
  • Tận dụng hoàn cảnh sống của bạn, chứ không phải là chối bỏ nó

Bennis tin rằng cuối thế kỷ 20, kinh doanh thiên về quản lý hơn là sự dẫn đầu, con người và các tổ chức tập trung vào những vấn đề nhỏ và kết quả ngắn hạn. Thông điệp của ông là: Bạn nên ngưng trở thành sản phẩm của hoàn cảnh, của không gian và thời gian. Bạn có thể xem hoàn cảnh như nền tảng để phát triển những bản sắc riêng, hoặc bạn có thể biến nó thành ý tưởng của bạn. 

Con đường của nhà lãnh đạo có thể có nhiều thách thức hơn tưởng tượng, song nó mang tiềm năng vô cùng lớn và đem lại sự thỏa mãn. Để lãnh đạo, bạn phải độc lập chống lại văn hóa, tuổi tác và sự kì thị của những người khác. Bạn phải quyết định để sống trong một thế giới vắng bóng tất cả những sự kìm hãm đó. Lãnh đạo không thể dừng lại ở việc thực hiện tốt những giới hạn văn hóa được quy định, người lãnh đạo tạo ra bối cảnh mới, những điều mới, những cách thức mới để phá vỡ và trở nên vĩ đại hơn.

Một vài ví dụ

Đối với cá nhân, khả năng lãnh đạo được xác định bằng tính chính trực, một tầm nhìn thuyết phục và khả năng đón nhận những rủi ro. Bennis lấy ví dụ về nhà sản xuất truyền hình Norman Lear, nhà cách mạng truyền hình Mỹ, với những chương trình như All in the Family, Cagney và Lacey. Lần đầu tiên trong lịch sử, có một chương trình truyền hình phản ánh những người Mỹ chân thực thay vì những chàng cao bồi, khắc họa những cái nhìn kín đáo và châm biếm vào các gia đình. Lear nhìn thấy một thế giới đang chờ đợi để được phơi bày và thể hiện. Chương trình của ông không chỉ phá vỡ khuôn khổ, mà còn thành công suốt năm này qua năm khác.

Trong đánh giá của ông về tổng thống Mỹ, Bennis thấy Johnson, Nixon và Carter là những người điều khiển, người hướng những sự kiện cá nhân của họ vào đất nước mà họ cai trị. Mặt khác, Roosevelt, Truman, Eisenhower, và Kennedy có những món quà của sự tái tạo cá nhân và sống trong hiện tại để định hình lại tương lai của Hoa Kỳ. Lincoln có lẽ là vị tổng thống vĩ đại nhất vì ông có khả năng nhìn xa trông rộng: kết thúc chế độ nô lệ và bảo vệ chế độ Liên bang.

Một thế giới của các nhà lãnh đạo

Bennis tin rằng tất cả chúng ta đều rất cần những nhà lãnh đạo. Ông đã viết Trên bước đường trở thành nhà lãnh đạo khi sự lãnh đạo nền kinh tế Mỹ gặp phải thách thức lớn, có thể bây giờ chúng ta đã quên, nhưng dường như trong những năm cuối thập niên 1980, Nhật Bản đã vượt qua Mỹ trong sản xuất, tích lũy và đổi mới.

Có lẽ nước Mỹ đã lắng nghe Bennis và những nhà lý luận về lãnh đạo khác khi họ bàn về sự hồi sinh nền kinh tế Mỹ. Đặc trưng cho sự hồi sinh đó là việc đổi mới và chú trọng chất lượng. Và rồi những công ty thành công đầu tiên là những công ty biết cách khiến nhân viên của họ phát huy tối ưu các tiềm năng. Bennis đã nêu rõ sự liên kết giữa kiến thức cá thân và việc kinh doanh thành công của doanh nghiệp.

Nhà lãnh đạo kiểu mới không hài lòng với thói quen làm một công việc hay vận hành một công ty. Họ phóng tầm nhìn cá nhân ra xa hơn. Bây giờ, cách duy nhất các công ty dùng để thu hút và giữ chân những người giỏi nhất là mang đến cho họ những giá trị lớn hơn cả tiền bạc hay sự uy tín. Đó chính là cơ hội để những người đó làm nên lịch sử. Chẳng hạn, phương châm của nhà bán lẻ Internet Amazon.com: “Làm việc chăm chỉ, chơi hết mình, thay đổi thế giới”

Bình luận sau cùng

Bennis không cho rằng khả năng lãnh đạo là yếu tố bẩm sinh. Trên tất cả, lãnh đạo là một sự lựa chọn liên quan đến bản thân chúng ta trước tiên.

Chúng ta sống trong một nền dân chủ, vì vậy tất cả mọi người đều có thể có cơ hội nắm quyền lãnh đạo như nhau. Nhiều người hiểu lãnh đạo có nghĩa là luôn đòi hỏi sự cạnh tranh tăng dần đến mức khốc liệt. Tuy nhiên, sự cạnh tranh là kết quả của sự phấn đấu để giành chiến thắng. Một nhà lãnh đạo giỏi sẽ khẳng định sức mạnh bằng tầm nhìn của riêng mình.

Những cuốn sách khác của ông bao gồm

Tổ chức Genius (1997)

Những người Lãnh đạo: Sức mạnh của quan hệ đối tác lớn (1999)

Bằng sáng chế cuộc sống (1993)