Con Đường Của Một Nghệ Sĩ

The Artist's Way: A Spiritual Path to Higher Creativity: Cameron ...

The Artist’s Way (1994), Julia Cameron

Ai cũng có khả năng để tạo ra một tuyệt tác, chỉ có điều là chúng ta luôn bị kìm hãm bởi sự hoài nghi, các kinh nghiệm trước đó hay thậm chí là những người xung quanh chúng ta. Con đường của một nghệ sĩ (1994) là tập hợp những lời khuyên: hãy hợp tác với chất nghệ sĩ trong bạn để có thể nhận ra những giấc mơ sáng tạo của mình.

Ai nên đọc cuốn sách này?

  • Nghệ sĩ và những người sáng tạo;
  • Những người cảm thấy nản lòng khi theo đuổi giấc mơ nghệ sĩ của mình;
  • Những người đang khó khăn trong việc tìm động lực cho bản thân.

Tác giả

Julia Cameron là một nhà thơ, nhà soạn kịch, nhà văn viễn tưởng, người viết tiểu luận và là một nhà báo đã giành giải thưởng cao quý. Bà cũng là tác giả của cuốn sách bán chạy nhất Mạch máu của vàng.

Cuốn sách này nói gì? Tìm lại sự sáng tạo của bản thân.

Khi bạn còn bé, bạn đã có thể ngồi vẽ hay hát hàng giờ liền chưa? Đã bao giờ bạn dành cả đêm nằm trùm chăn viết nhật ký trong khi bạn đáng lẽ phải đi ngủ chưa? 

Và hiện tại, cuộc sống của bạn còn tràn đầy những niềm đam mê nghệ thuật nữa không? Hay bạn đã trở thành một nghệ sĩ bóng đêm, khát khao sáng tạo nhưng lại đang mắc kẹt trong một văn phòng lộn xộn? Cũng có thể bạn đã thành công trong việc trở thành một nghệ sĩ nhưng vẫn tiếp tục gặp khó khăn khi tìm nguồn cảm hứng.

Bất kể thứ gì kìm hãm người nghệ sĩ trong bạn, cuốn sách này sẽ giúp bạn gỡ bỏ nó.

Một mẹo nhanh: lời khuyên trong cuốn sách dựa theo chương trình tâm lí 12 tuần. Nếu bạn muốn áp dụng chúng vào thực tế, hãy thử tập trung vào một lời khuyên mỗi tuần. Bạn sẽ tìm thấy hai lời khuyên trong mỗi chương của cuốn sách.

Đồng thời, bạn cũng sẽ hiểu được

  • Tại sao bạn nên tự tạo một cuộc hẹn với bản thân;
  • Tại sao bạn nên sợ và tránh những những kẻ bịa đặt;
  • Và mối liên kết giữa ý nguyện của Chúa với những điểm nhấn trong các bộ phim.

Tạo mối liên kết với phần sáng tạo trong bạn bằng việc viết lách thường xuyên và khám phá những thứ mới.

Nếu bạn đang cố nhen nhóm lại sự sáng tạo của mình, không nhất thiết phải tạo ra các kiệt tác. Thay vì đó, hãy bắt đầu từ bước đơn giản như viết vài dòng buổi sáng.

Cách này giúp cho công việc sáng tạo trôi chảy hơn mỗi sáng thức dậy. Hãy ngồi xuống, để cho suy nghĩ của mình được dạo chơi và viết những gì xuất hiện trong đầu bạn. Những trang viết này không cần phải quá xuất sắc. Hãy coi chúng như một dạng thiền: quên đi thế giới xung quanh và tập trung vào những gì bạn đang làm vào thời điểm đó. Nếu bạn không biết viết gì, hãy viết về việc bạn không biết viết về cái gì.

Điều này giúp bạn vượt qua được phần tư duy logic của não và để cho phần tư duy nghệ thuật lên nắm quyền. Đừng lo lắng về việc mắc sai lầm hay những áp lực trong quá trình tạo nên tuyệt tác. Người nghệ sĩ trong bạn muốn được vui chơi và thử nghiệm, hãy để cho anh ta được thoả mãn.

Bạn cũng cần lên lịch với phần nghệ thuật trong bạn: dành vài giờ trong tuần để tập trung vào người nghệ sĩ trong bạn. Hãy ra bãi biển, đi xem một bộ phim cũ, đến triển lãm tranh hay đi dạo. Điểm mấu chốt là để cho bản thân được thư giãn và suy nghĩ của bạn được bay bổng.

Bạn khám phá được bản thân và thế giới xung quanh mình càng nhiều, mối liên kết với người nghệ sĩ trong bạn càng lớn. Chính vì thế, việc tìm hiểu bản thân và mọi thứ xung quanh lại quan trọng. Hãy luôn tìm kiếm sự mới lạ bằng cả năm giác quan của bạn.

Đi đường khác về nhà giúp bạn tìm thấy một phần khác của thành phố hoặc dừng lại để ngắm trời lúc chạng vạng hay bông hoa bạn thấy trên đường – hãy khám phá thứ mới bất cứ khi nào bạn có thể.

Tự tạo cho mình sự tự tin để vượt qua việc nghi ngờ bản thân.

Chúng ta đều có những khoảng thời gian khó khăn trong cuộc sống. Tuy nhiên, để sáng tạo hơn, bạn không thể chạy trốn khỏi chúng.

Những người sáng tạo cần phải đối mặt và vượt qua những hoàn cảnh khó khăn. Ví dụ như các bậc phụ huynh thường không để cho những đứa con tài năng của mình đi theo con đường nghệ thuật vì sợ điều kiện tài chính không thể đáp ứng nổi.

Những người con đó thường trở thành những nghệ sĩ ẩn mình. Họ chọn công việc họ không thích để có sự ổn định tài chính, nhưng họ luôn bị ám ảnh bởi cuộc đời sáng tạo mà họ không bao giờ có.

Triệu phú Edwin nói rằng bố ông bắt ông đi theo con đường tài chính và bây giờ ông tự vây quanh mình bằng những nghệ sĩ và các tác phẩm nghệ thuật như một sự đền bù cho sự nghiệp nghệ thuật mà ông đã bỏ lỡ.

Những người này cuối cùng thường chọn công việc liên quan đến loại hình nghệ thuật mà họ yêu thích. Ví dụ một người có giấc mơ thành nhà thơ làm việc với tư cách một người biên tập quảng cáo.

Cho nên, nếu bạn đã từng bị đẩy xa ra khỏi con đường nghệ thuật, hãy bỏ qua những định kiến và tập trung vào các mặt tích cực. Nếu bạn được bảo rằng nghệ sĩ rất điên rồ thì hãy tự nhủ rằng: “Nghệ sĩ là những con người tỉnh táo”.

Bạn cũng cần phải biết rõ cái gì đang kìm hãm bạn lại. Đôi lúc chính suy nghĩ là thứ cản trở sự phát triển của tính sáng tạo. Sự hoài nghi có thể hủy hoại sự sáng tạo. Hãy tưởng tượng một nhà văn nghi ngờ bản thân đến nỗi không dám nộp bản thảo tuyệt tác của bà.

Tuy nhiên, suy nghĩ chỉ là một vấn đề mà thôi. Con người cũng có thể khiến cho bạn nhụt chí. Bạn có thể trở thành con mồi của những kẻ bịa đặt. Họ có thể khiến cho bạn được chú ý đồng thời làm giảm giá trị của bạn. Họ thường là những nghệ sĩ thành công và luôn ở xung quanh những nghệ sĩ thiếu tự tin khác để nâng cao giá trị bản thân.

Đừng để những kẻ đó doạ dẫm bạn. Hãy nhớ rằng: người duy nhất điều khiển được sự sáng tạo của bạn chỉ có thể là chính bạn mà thôi.

Quá trình hồi phục là một thử thách cho cảm xúc của bạn nhưng nó là cách duy nhất giúp bạn liên kết lại với sự sáng tạo.

Nếu bạn không làm gì sáng tạo trong một thời gian dài, mối liên kết với phần nghệ sĩ trong bạn sẽ không dễ dàng khăng khít lại. Nhưng đừng lo lắng, một khi bạn đã đào sâu vào thế giới sáng tạo trong mình, bạn sẽ khám phá ra những suy nghĩ và cảm xúc kì lạ. Các khám phá đó có thể đáng sợ nhưng nó lại cực kì cần thiết.

Hãy lấy sự giận dữ làm ví dụ, một cảm xúc khó chịu nhưng đừng vì thế mà trốn chạy khỏi nó. Giận dữ tạo động lực giúp bạn đi đúng hướng. Ví dụ khi xem phim, bạn cảm thấy tức giận với diễn xuất của diễn viên và cho rằng mình có thể làm tốt hơn anh ta. Nếu đó là suy nghĩ của bạn, hãy nghiêm túc đi theo con đường diễn xuất. Hãy đặt mục tiêu cho bản thân và làm việc để đạt được mục tiêu đó.

Nghệ thuật cũng có thể dẫn bạn đến một số vấn đề nhạy cảm với cả bạn và khán giả. Mọi người có thể trở nên kích động nếu bạn động đến các vấn đề nhạy cảm như những vở kịch mang tính chính trị. Nếu ai đó cố làm cho bạn cảm thấy xấu hổ về tác phẩm của mình, đừng để cho họ thành công. Bạn phải tin vào bản thân. Một cách để làm được điều đó là giữ lại các bài đánh giá tích cực của các tác phẩm trước. Đừng để những điều tiêu cực cản đường bạn.

Bạn sẽ thấy được điểm mạnh và điểm yếu của mình qua quá trình tìm hiểu bản thân. Ngay cả khi sáng tác hàng chục tiểu thuyết, một nhà văn vẫn sợ phải đối mặt với trang giấy trắng. Nếu bạn cảm thấy bế tắc, hãy nhờ ai đó thúc giục bạn. Có thể bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi có người bảo bạn cần phải viết cái gì. Việc nhờ ai đó thúc giục không có gì là sai.

Nếu bạn cảm thấy cáu giận, bế tắc hay tiêu cực, bạn đang đi đúng hướng trong việc khám phá điểm yếu của bản thân. Điều này có nghĩa bạn đang trong quá trình hồi phục. Hãy kiên nhẫn và tiếp tục việc bạn đang làm. Chúng sẽ giúp bạn kết nối lại với thiên tài sáng tạo trong bạn.

Bạn không tự tạo ra ý tưởng; bạn tìm thấy chúng và giúp cho chúng phát triển.

Khi Michelangelo tạo ra bức tượng David nổi tiếng, ông nói ông tìm thấy David chứ không tạo ra nó. Giống như nhiều nghệ sĩ vĩ đại khác, ông nghĩ mình chỉ là một phần trong công cuộc truyền tải thứ gì đó lớn hơn. Và ông đã đúng.

Nghệ sĩ không tự tạo ra ý tưởng. Họ tìm thấy chúng trong vũ trụ. Một khi bạn chấp nhận điều này, bạn sẽ không bị bí ý tưởng.

Áp lực để tạo ra những ý tưởng tuyệt vời có thể hơi quá mức với bạn. Hãy tưởng tượng ý tưởng như một cái cây, nó mọc ra từ một hạt giống nhỏ và bạn chỉ đóng vai trò giám sát quá trình phát triển của cái cây mà thôi.

Hạt giống của các bộ phim, tiểu thuyết, ca khúc, bức tranh và các tác phẩm sáng tạo khác đều ở trong vũ trụ. Khi bạn tìm thấy, hãy chăm sóc nó để nó có thể lớn lên. Đó chính là điều một nghệ sĩ phải làm.

Nếu bạn thực sự cố gắng chăm sóc những ý tưởng đó thì bạn có thể sẽ tìm được ai đó giúp bạn phát triển chúng.

Khi bạn cảm thấy yêu thích con mắt nghệ thuật của mình, các cơ hội mới sẽ bắt đầu xuất hiện. Bạn có thể được mời thử vai hay gặp một nhà xuất bản ở quán bar.

Chúa sẽ giúp bạn nếu bạn vẫn cố gắng trong cuộc đời sáng tạo của mình. Nếu bạn không cảm thấy hài lòng với tình cảnh hiện tại, bạn là người sẽ cần phải thay đổi đấy.

Tác giả biết một nhà văn tên là Cara, người có một đại diện uy tín nhưng luôn ngược đãi bà. Cuối cùng, bà phải miễn cưỡng sa thải ông ta. Tuy nhiên, cũng vào ngày đó, chồng bà nhận được cuộc gọi từ một người đại diện khác. Cara gọi cho người đại diện đó và họ làm việc với nhau từ đó đến giờ.

“Giữ một tâm trí cởi mở là cách tốt nhất để hồi phục sự sáng tạo.”

Sự cầu toàn, ham công tiếc việc và sự hiếu thắng sẽ cản trở dòng chảy sáng tạo của bạn.

Nỗi sợ là kẻ thù lớn nhất của nghệ sĩ. Nó ngăn bạn theo đuổi giấc mơ, kìm hãm khả năng sáng tạo và làm bạn hoài nghi về bản thân ngay cả khi mọi thứ đang diễn ra trôi chảy.

Nỗi sợ thất bại thường xuất phát từ thời thơ ấu mỗi con người. Việc bố mẹ hay giáo viên phản đối con cái đi theo con đường mình muốn gây ra nỗi sợ thất bại và nó sẽ bám lấy chúng suốt cuộc đời.

Tuy nhiên bạn cũng có thể tự khiến mình sợ hãi bằng cách đòi hỏi quá nhiều ở bản thân.

Những mục tiêu không thực tế rất nguy hiểm. Bạn sẽ không thể đạt được những mục tiêu này và bắt đầu đổ lỗi cho bản thân. Bạn sẽ thấy hối hận, đau buồn, ghen tị và căm ghét bản thân, cố gắng làm những điều không thể để tìm ra ý tưởng. Rồi bạn sẽ thất vọng về mình vì không thể hoàn thành cái gì cả, tự làm cho bản thân tự ti đến mức không dám tham gia các dự án khác và bạn sẽ bỏ cuộc.

Ngoài nỗi sợ ra, vẫn còn hai thói quen nguy hiểm và không hữu ích mà bạn nên coi chừng.

Thứ nhất là tham công tiếc việc. Một số người cảm thấy sáng tạo khi tăng ca. Và nếu bạn nghĩ rằng sự sáng tạo là năng lượng của Chúa chảy trong bạn, việc mọi người hưởng ứng với những cảm xúc mạnh mẽ và làm việc quá mức có thể có lý.

Tuy nhiên, tham công tiếc việc có tác hại của nó. Làm việc quá nhiều chỉ khiến cho dòng chảy của Chúa không thể chảy trong bạn được nữa. Tốt hơn hết là để cho bộ não khám phá các ý tưởng một cách tự nhiên và đừng thúc giục nó.

Sự hiếu thắng cũng là một hình thức kìm hãm sự sáng tạo. Nó khiến ta xao nhãng bằng những câu hỏi sai lầm như “Sao bộ phim của anh ta được chọn còn tôi thì không?”. Hãy tránh cạm bẫy này bằng cách hỏi bản thân những câu hỏi tích cực như “Tôi đã làm gì với kịch bản của tôi tối nay chưa?”.

“Một sự nghiệp sáng tạo thành công luôn dựa trên những thất bại. Mẹo là phải vượt qua được chúng.”

Hãy nỗ lực đưa sự sáng tạo ra thế giới bên ngoài.

Mỗi nghệ sĩ đều cần một chút tự tin. Cho nên nếu bạn muốn hồi sinh phần nghệ thuật trong mình, bạn cần phải xem lại điều gì trong quá khứ đã làm tổn thương sự tự tin của bạn và hồi phục nó.

Hãy bắt đầu bằng cách nhớ lại và chọn ra ba kí ức đã khiến bạn tổn thương. Tất cả các kỉ niệm đều được tính, ngay cả những cái có vẻ ngốc nghếch đi chăng nữa. Ví dụ như ai đó làm bạn tổn thương khi chê bức tranh bạn vẽ, hãy cho nó vào trong danh sách.

Xác định các khoảnh khắc khiến cho sự tự tin của bạn bị tổn thương sẽ giúp bạn đối mặt và vượt qua chúng. Đó là cách duy nhất mà bạn có thể làm lành những vết thương mà chúng gây ra.

Bạn có thể tạo sự tự tin cho chính mình bằng các bài tập tưởng tượng như tưởng tượng ra một ngày hoàn hảo. Bạn sẽ làm gì khi tỉnh dậy? Bạn sẽ hoàn thành cái gì trong ngày hôm đó?

Hãy tưởng tượng bạn vượt qua các thử thách. Hãy nhắc bản thân rằng bạn có thể!

Khẳng định là một cách tốt để thúc đẩy phần nghệ thuật trong bạn. Mỗi tuần hãy chọn ra năm câu khẳng định và nhắc nhở bản thân về chúng như: “Tôi là người có tài”, “ Sự sáng tạo của tôi là kho báu”, “Tôi có rất nhiều lời mời” và cứ như thế.

Phát triển các thói quen có ích cũng giúp bạn thúc đẩy bản năng nghệ thuật. Nếu một ngày bạn cảm thấy kiệt sức, thử tạo cho mình thói quen dừng lại và hít một hơi thật sâu. Hãy tạm dừng mọi thứ và nghĩ về những thứ bạn có thể làm trong phần còn lại của ngày.

Bạn nên tạo các thói quen giúp bạn có những niềm vui nhỏ trong cuộc sống như để cho căn phòng của bạn tràn ngập mùi hương dễ chịu hay mặc bộ đồ bạn thích chả vì lí do gì cả. Viết vài dòng tích cực nhắc nhở bản thân như “Đối xử bản thân như một thứ quý giá sẽ làm bạn khoẻ hơn”.

Bạn sẽ sáng tạo trở lại trong một thời gian ngắn mà thôi!

Tổng kết

Thông điệp chính của cuốn sách:

Kích hoạt sự sáng tạo tiềm ẩn trong bạn là điều không hề dễ dàng nhưng ai cũng có thể làm được. Nếu bạn cảm thấy nản lòng, hãy bắt đầu từ những bước đơn giản: viết vài dòng vào buổi sáng, khám phá những chủ đề mới và tự dẫn mình đi chơi. Nếu bạn bắt đầu tập trung với mục tiêu nghệ thuật của mình, sự sáng tạo sẽ trở lại với bạn.

Lời khuyên:

Hãy vui vẻ!

Quá trình sáng tạo phải thật thoải mái để nếu bạn cảm thấy bế tắc, hãy giải trí bản thân. Đôi lúc bạn cần thư giãn để thúc đẩy sự sáng tạo của mình.

Khuyên đọc

Nghi thức hàng ngày của Mason Currey

Nghi thức hàng ngày (2013) là một tập hợp các thói quen giải trí và khai sáng của những bộ não vĩ đại và các nghệ sĩ. Cuốn sách đề cập tới thói quen làm việc của những người vĩ đại như Jane Austen, Ludwig van Beethoven và Pablo Picasso, nó cho ta thấy cách tối ưu hóa năng suất làm việc và hạn chế việc bí ý tưởng cũng như những mẹo giúp ta bước vào thế giới sáng tạo.