Làm Thế Nào Để Tự Tin Và Có Tiếng Nói Trong Giao Tiếp

How to Have Power and Confidence In Dealing With People (1956), Les Giblin

 “Nếu có khi nào bạn dừng lại suy nghĩ một phút, có nhiều khả năng bạn sẽ nói rằng những người bạn biết và thừa nhận là người thành công nhất cũng như có cuộc sống tốt nhất là những người biết cách quan hệ với những người khác.”

Về tác giả 

Giblin là một chuyên gia về các mối quan hệ con người và là khách mời, diễn giả của những công ty hàng đầu tại Mỹ cũng như hàng trăm câu lạc bộ bán hàng và tiếp thị. Ông cũng từng trải qua nghề bán hàng và đạt danh hiệu “Người bán hàng của năm” vào thời điểm 1965.

Ai nên đọc cuốn sách này? 

  • Những người muốn tạo thêm nhiều mối quan hệ mới
  • Những người muốn thuyết phục và gây ảnh hưởng đến người khác
  • Nhân viên, giáo viên, quản lý…, tất cả những người thường xuyên phảigiao tiếp với người khác

Trong cuốn sách “Làm thế nào để tự tin và có tiếng nói trong giao tiếp”, Les Giblin đã chia sẻ tất cả những bí quyết thành công trong vấn đề mà cả thế giới đều gặp phải: làm việc với người khác. Mặc dù mỗi người đều khác nhau, nhưng chúng ta cùng mong muốn 3 thứ:

  • Sự chấp nhận
  • Sự chấp thuận
  • Sự trân trọng

Thành công đơn giản là khi bạn cho họ những gì họ muốn.

Nếu coi 3 điều trên là các món trong một bữa ăn, thì sự chấp nhận là món khai vị, sự chấp thuận là món chính, và sự đánh giá cao là món tráng miệng. Chấp thuận là bước sau của chấp nhận. Nếu bạn chấp nhận điều gì đó, bạn sẽ chịu đựng nó. Nếu chấp thuận điều gì, bạn sẽ thích nó. Và để thấy được điều bạn thích ở một người (ngoài những điều hiển nhiên như ngoại hình hoặc giọng nói hay), bạn phải chủ động tìm kiếm nó. 

Sự trân trọng là điều bạn thấy giá trị ở người đó. Nó thể hiện ở những hành động của người đó hơn là bản thân người đó là ai. Bạn sẽ tìm hiểu kĩ hơn khi muốn trân trọng một người và đây là điều tuyệt nhất: mọi người sẽ không bỏ qua những điều bạn nói nếu bạn hiểu kĩ họ. Trân trọng người khác cũng là một kĩ năng, và bạn có thể cải thiện nó. Đôi khi mọi người thường dùng những lời giả tạo để đạt được điều gì đó: một ông chủ khen nhân viên để anh ta tiếp tục làm việc chăm chỉ, một nhân viên bán hàng khen sự lựa chọn của khách hàng để khiến anh ta mua hàng. Để khiến người khác thực sự cảm thấy được trân trọng, bạn cần phải có một số kĩ năng và khả năng nhất định.

Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng nếu học cách cư xử với người khác, bạn sẽ có cơ hội thành công đến 85% trong bất cứ lĩnh vực hay nghề nghiệp nào, và 99% trong hạnh phúc cá nhân.

Trong khi hàng chục người mất việc vì không làm việc hiệu quả, có hai người mất việc vì cách cư xử của họ với mọi người. Trong tác phẩm kinh điển của Les Giblin những năm 1950, ông viết:

“Nếu như ngừng lại và suy nghĩ 1 phút, những người thành công nhất, và tận hưởng cuộc sống nhiều nhất, chính là những người biết cách quan hệ với những người khác.”

Vậy họ làm thế nào?

Giá trị của sự tôn trọng

Theo Goblin, gây ảnh hưởng đến người khác là một nghệ thuật, nó bắt nguồn từ việc thấu hiểu về sự nhạy cảm của cái tôi. Ông đề cập đến trường hợp một người đàn ông bóp cổ một người phụ nữ khi cô ấy ngủ thiếp đi trong khi vẫn đang nói chuyện với cô, và một cậu bé cướp ngân hàng để chứng minh sự nam tính của mình sau khi bị trêu chọc trong nhiều năm vì chiếc răng khểnh của cậu. Khi cái tôi càng bị tổn thương, người ta càng cố gắng bảo vệ nó mạnh mẽ hơn. Bản ngã được ví như một “tia lửa thần thánh” vì nó cho chúng ta niềm tin để làm những tuyệt vời. Chúng ra thường hiển nhiên công nhận giá trị cá nhân và phẩm chất của mình và để tiếp cận với người khác cần phải để ý đến điều này. Cũng giống như cơ thể cần thức ăn, con người cùng những giá trị của mình cần được khẳng định, một người giàu có cũng cần những lời khen nhiều như một người bị đè nén.

Khi không có sự tôn trọng, cái tôi sẽ lớn dần để bù đắp cho việc nó bị thu nhỏ, đây là lí do tại sao những người hay nói to và có tính cách thống trị thường có mức độ tự trọng thấp. Vậy làm thế nào để đối phó với những người này? Nếu trao đổi gay gắt với họ, bạn có thể giành chiến thắng trong tranh luận nhưng mất cơ hội bán hàng. Giblin nói rằng tranh luận với sự gay gắt sẽ chỉ kích động người khác. Nếu dựa trên giả thuyết “Một con chó đói là một con chó ích kỉ” thì cách duy nhất để gây ảnh hưởng với một kẻ gây rối là thỏa mãn cái tôi của họ, bằng cách tìm một điều gì đó (dù nhỏ) để khen ngợi họ. Mặc dù chúng ta thường được bảo hãy tìm ra nguyên nhân để thuyết phục mọi người, nhưng thực tế nguyên nhân không phải điều thực sự thuyết phục.

Giblin liên hệ câu chuyện của tướng Oglethorpe – người từng thất bại với những lập luận khi thuyết phục vua George tài trợ cho một nước thuộc địa mới của Mỹ, cho đến khi ông chỉ ra rằng chưa có thuộc địa nào mang tên của đức vua. Nhờ vậy mà bang Georgia ra đời, được trợ cấp đầy đủ. Nếu muốn người khác làm gì cho bạn, hãy nghĩ đến việc tại sao họ sẵn sàng làm việc đó, rằng cái gì sẽ giúp khẳng định bản thân họ. “Những người ảnh hưởng nhiều nhất đến người khác là những người tin rằng những người khác đều quan trọng”.

Để thuyết phục người khác

Giblin nói tới ba nhà tâm lý học ở Yale, thông qua một loạt các thử nghiệm đã tìm ra rằng, cách tốt nhất để ý kiến được chấp nhận là bình tĩnh trình bày sự thật mà không đe dọa hay gây sức ép lên cuộc tranh luận. Ông cũng đề cập đến việc một số nhà nghiên cứu từ Đại học New York đã dành hàng trăm giờ đồng hồ nghe trộm những nhân viên bán hàng tại nơi làm việc và cả những cuộc tranh luận ở Liên hiệp quốc để xem ai là người thắng và tại sao. Kết luận của họ là những chuyên gia ở Liên hiệp quốc ít thành công trong việc nêu rõ quan điểm của họ bởi vì họ cố gắng đánh bại đối thủ của mình thông qua tranh luận. Sai lầm cơ bản trong việc thuyết phục chính là tấn công người khác (cái tôi của họ). Làm vậy chúng ta có thể giành chiến thắng, nhưng không phải là chiến thắng tạo động lực để đối phương học hỏi bạn.

Giblin nói: “Nói cho một người đàn ông rằng ý tưởng của anh ta thật ngu ngốc, và anh ta sẽ càng cố gắng bảo vệ nó. Đe dọa, hoặc dùng các chiến thuật gây sợ hãi, và anh ta đơn giản là sẽ không quan tâm đến ý kiến của bạn, dù nó có tốt thế nào đi chăng nữa. Nguyên tắc số 5 trong “6 nguyên tắc để thắng một cuộc tranh luận”: “Trao đổi thông qua người thứ ba”. Người ta không nhất thiết phải nghe bạn tranh luận về điều gì đó, nhưng họ rất có thể sẽ nghe một người thứ ba. Đây là lí do tại sao luật sư cần có nhân chứng để thuyết phục bồi thẩm đoàn, và tại sao lời chứng thực của khách hàng được dùng để bán sản phẩm. Sử dụng quan điểm thông thường hoặc của một chuyên gia là một cách tạoáp lực khiến người khác nghĩ theo cách của bạn.

Nguyên tắc số 6 là “Hãy để người khác giữ thể diện”. Giblin lưu ý rằng người ta thường đổi ý trừ phi họ đã chắc chắc với vị trí của họ hoặc không thể và sẽ không lùi bước. Nhưng một người thuyết phục khéo léo luôn luôn có thể tìm một lỗ hổng mà người khác có thể lách qua và cứu họ khỏi lập luận của chính mình.

Tạo dựng sự thân thiện

Những nghiên cứu về các cá nhân thành công tiết lộ một mẫu số chung: kỹ năng sử dụng ngôn từ. Họ giỏi trong những cuộc thảo luận nhỏ và lôi kéo mọi người tham gia vào cuộc nói chuyện. Những người ít thành công hơn lo sợ nhỡ họ nói điều gì đó ngu ngốc, vì vậy cũng ít có khuynh hướng sôi nổi khi chuyện trò. Giblin nhắc tới nhà văn Anh John Ruskin, ông từng nói rằng ông viết lách tốt hơn khi ông không cố gắng viết tốt. Với một cuộc nói chuyện, điều đó cũng tương tự. Để cuộc nói chuyện tốt, nó cần phải thoải mái, và để thoải mái, cần pha thêm một chút giễu cợt. Thậm chí đến mức Shake Speare cũng không cảm thấy nhàm chán.

Người dẫn chương trình game show có khả năng khiến mọi người cảm thấy thoải mái vì khả năng nói chuyện hóm hỉnh của mình, và không ai nghĩ anh ta là một kẻ ngốc cả – anh có một khả năng đặc biệt. Anh ta khiến mọi người trò chuyện bằng cách đặt câu hỏi về những điều họ thực sự quan tâm: bản thân họ. Chúng ta dùng từ “khơi gợi” một cuộc trao đổi, có thể chỉ từ một cuộc nói chuyện nhỏ, nhưng sau đó nó có thể dẫn đến một loạt các ý tưởng và những điều bất ngờ. Đừng lo lắng về những cuộc nói chuyện nhỏ, vì đó là một cách để tìm hiểu những thông tin thú vị. Những viên đá quý chỉ xuất hiện sau khi bạn đào qua nhiều lớp quặng – Giblin nhấn mạnh.

Thêm một mẹo nhỏ trong những cuộc trò chuyện: Vì tất cả nững thứ đe dọa đến lòng tự trọng đều rất nguy hiểm, đừng bao giờ châm biếm người khác. Giblins đề cập một nghiên cứu cho thấy rằng, tất cả mọi người đều không thích bị trêu chọc, thậm chí bởi những người bạn thân, dù họ không nói ra điều đó.

Làm thế nào để tạo động lực cho người khác

Cách tốt nhất để hoàn thành công việc không phải là nhờ người khác làm việc gì cho bạn, mà là nhờ họ giúp bạn nghĩ cách làm việc đó. Điều này làm họ cảm thấy được đánh giá cao về khả năng của họ, và họ sẽ có động lực để chứng tỏ trí thông minh của họ. Hãy để môt người biết bạn nghĩ rằng họ có thể làm gì đó, và họ sẽ sẵn sàng làm cho bạn. 

Những cuốn sách nên đọc cùng chủ đề

Đắc nhân tâm (How to win friends & influence people) – Dale Carnegie 

Đừng bao giờ đi ăn một mình (Never eat alone) – Keith Ferrazzi